
Tìm kiếm
Tìm thấy 409 kết quả với một nội dung tìm kiếm trống
- Điều gì sẽ xảy ra khi bạn bị rò rỉ thông tin cá nhân?
Môi trường Internet mở ra nhiều điều thú vị và hay ho, nhưng cũng mang lại không ít rủi ro và hậu quả khôn lường. Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, năm 2022 ghi nhận hơn 12.935 trường hợp lừa đảo trực tuyến. Trong đó, lừa đảo tài chính chiếm 75,6%; còn lại là lừa đảo để đánh cắp thông tin cá nhân. Thực tế, con số này có lẽ còn nhiều hơn, không chỉ ở người trưởng thành mà còn người trẻ dễ trở thành nạn nhân của việc rò rỉ dữ liệu. Đã có muôn hình vạn trạng những chiêu thức lừa đảo khác nhau trên mạng xã hội. Lừa đảo qua mạng thường có nhiều biến tướng để dụ dỗ nạn nhân nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng... Nhiều tội phạm tiếp cận cả trẻ em trên mạng xã hội để làm quen, lừa gạt dụ dỗ nhằm với nhiều mục đích xấu khác nhau. Thực trạng này đòi hỏi sự quan tâm và kiến thức của chúng ta để chủ động tránh không bị rò rỉ thông tin cá nhân nhạy cảm. Tháng 5 vừa qua, Anh Trọc Comics đã cộng tác cùng Dear Our Community (DOC) và tổ chức Oxfam Vietnam ra mắt 1 series Comic giúp nâng cao ý thức của người trẻ về rủi ro và hậu quả của việc RÒ RỈ DỮ LIỆU CÁ NHÂN trong chiến dịch mang tên “Giữ Mình Toàn Mạng" (Xem thêm phần giới thiệu và ý nghĩa về chiến dịch bên dưới) Dear Our Community chia sẻ với bạn những chiêu thức lấy cấp thông tin cá nhân đang phổ biến hiện nay, mời bạn cùng xem đọc và ghi nhớ những thông tin bổ ích để phòng ngừa cho mình nhé! 1. Hãy cẩn trọng với những tin nhắn hay cuộc gọi nhận thưởng, lấy mã khuyến mãi… Đây là những chiêu trò lừa đảo đã có mặt khá lâu đời khi ai đó gửi tin nhắn hoặc gọi kêu gọi bạn cung cấp thông tin để nhận những phần quà khuyến mãi hấp dẫn. Nên nhớ rằng thường khó có quà “từ trời rơi xuống” nào dành cho mìnhmột cách dễ dàng mà không cần phải làm gì. Nếu bạn nhập thông tin cá nhân của mình vào những tin nhắn này, có lẽ thông tin của bạn đã được truyền đi khắp nơi và có người đã dùng thông tin của bạn để lừa đảo người khác rồi đó. 2. Cần lưu ý với những cuộc gọi và tin nhắn xưng là người quen Nếu một ngày bạn nhận được một cuộc gọi hay tin nhắn lạ tự xưng là người thân trong gia đình và nhờ bạn chuyển tiền gấp. Hãy bình tĩnh xác minh lại có đúng là người thân của mình không nhé. Bạn cũng có thể thử diễn một vở kịch ngắn thú vị để “gậy ông đập lưng ông” như anh Trọc trong hình (Vui thôi). 3. Nếu có người đột nhập vào tài khoản của mình, chúng ta cần bình tĩnh tìm cách giải quyết Thi thoảng, một số trường hợp tài khoản bị đánh cắp. Những lý do ở đây có thể là do tài khoản chưa đủ các lớp xác minh, hoặc trường hợp đã bị những người xấu hack tài khoản của bạn. Lúc này, bạn hãy bình tĩnh báo cho tất cả những người quen của mình nếu bạn đã không còn vào được tài khoản. Trường hợp vẫn còn vào được, bạn hãy nhanh tay khóa tài khoản nhé. Hiện nay, công nghệ và những ứng dụng đã tiên tiến rất nhiều rồi, nếu bạn nhanh chóng báo cáo cho phía ứng dụng chắc chắn sẽ nhận lại được sự hỗ trợ. Đặc biệt hơn nữa là bạn phải cài đặt nhiều lớp xác minh an toàn cho việc đăng nhập tài khoản, hoặc sử dụng công cụ tạo mật khẩu tình cờ để đăng nhập các tài khoản mạng xã hội cá nhân để không bị đánh cấp mật khẩu. 4. Thường xuyên kiểm tra mức độ bảo mật tài khoản cá nhân Thực hành việc kiểm tra mức độ bảo mật tài khoản cá nhân thường xuyên như một thói quen hàng tháng để bảo đảm các tài khoản của bạn luôn có các lớp bảo mật cao và mật khẩu không bị rò rỉ đâu đó trên các diễn đàn. Điều này giúp bạn tự phòng ngừa cho chính mình và đối mặt với những bất ngờ khi một ngày ngủ dậy thấy tài khoản của mình bị biến mất. 5. Có rất nhiều thủ đoạn trong việc lừa đảo người khác trên mạng Đúc kết lại ở điều 5 này chính là việc lừa đảo qua mạng đang trở nên ngày càng đa dạng và hết sức tinh vi. Dù bạn đã phát giác ra nhiều hình thức, nhưng ngoài kia vẫn còn nhiều hình thức lừa đảo khác để “lách" qua những sự chuẩn bị của bạn. Tuy nhiên, chủ động trong việc bảo vệ thông tin cá nhân thường xuyên vẫn tốt hơn là đến khi tài khoản của mình bị đánh cấp gây ra mất mát về tài chính hay uy tín rồi thì mới bắt đầu hành động. Nếu chẳng may bạn bị đánh mất tài khoản cá nhân, thì hãy nhớ giữ tâm lý ổn định để tìm cách xử lý tốt nhất cho mình. Mong bạn sẽ không giữ im lặng khi biết mình đã bị lừa và hãy luôn chung tay lên tiếng chia sẻ để giúp mọi người xung quanh để giúp những người khác cũng không bị lừa giống mình. Sau đây, Dear Our Community sẽ cung cấp cho bạn một số cách báo cáo những trường hợp lừa đảo: Không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, số chứng minh thư (căn cước công dân), địa chỉ nhà ở, số tài khoản ngân hàng, mã OTP trên điện thoại cá nhân... cho bất kỳ ai không quen biết hoặc khi chưa biết rõ nhân thân, lai lịch. Báo cáo đường link lừa đảo lên canhbao.ncsc.gov.vn và chongluadao.vn ngay khi có thể dễ thực hiện khóa chặn và để cảnh báo sớm cho cộng đồng mạng biết để tránh là nạn nhân bị lừa tiếp theo. Ngoài ra để kiểm tra trang web, đường link có phải là nguy hiểm hay lừa đảo hay không thì vào tinnhiemmang.vn hoặc chongluadao.vn Báo cáo tin giả, xấu độc trên không gian mạng tại tingia.gov.vn hoặc gọi số 18008108 để được hỗ trợ. Báo cáo số điện thoại lừa đảo, quấy rối, quảng cáo làm phiền...theo hướng dẫn của chongthurac.vn hoặc cú pháp “LD (Nguồn phát tán cuộc gọi có dấu hiệu lừa đảo - số điện thoại) (nội dung cuộc gọi có dấu hiệu lừa đảo)” tới tổng đài 5656. Còn để phản ánh cuộc gọi rác, người dân soạn tin nhắn cú pháp “V (nguồn phát tán - số điện thoại)) (nội dung cuộc gọi rác) gửi 5656; phản ánh tin nhắn rác, soạn tin nhắn cú pháp “S (nguồn phát tán) (nội dung tin nhắn rác)” gửi tới đầu số 5656. Bạn có thể gửi email info@chongluadao.vn cho chúng tôi chi tiết về trường hợp bạn bị lừa thế nào để chúng tôi có thể phát cảnh báo cho cộng đồng và giúp bạn khóa chặn trang web lừa đảo kịp thời. Chiến dịch “Giữ Mình Toàn Mạng bạn làm gì trên Internet với mong muốn bạn hãy giữ an toàn cho bản thân và thông tin của mình vì bạn chỉ có một “Mạng” để sống. Mời bạn đăng ký sự kiện “GIỮ MÌNH TOÀN MẠNG | BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG THẾ GIỚI AI-DRIVEN” là một phần của chiến dịch cộng đồng “Giữ Mình Toàn Mạng”, để tìm hiểu về cách bảo vệ dữ liệu cá nhân khi sử dụng các ứng dụng Internet nhé! Đến với sự kiện lần này, Dear Our Community hân hạnh giới thiệu diễn giả là anh Đặng Hoàng Vũ - Giám đốc AI mảng Tăng trưởng Kinh doanh tại Momo. Anh Vũ từng làm việc trong bộ phận bảo vệ người dùng tại Facebook, sử dụng công nghệ AI chống các tin xấu về y tế trên hơn 40 thị trường toàn cầu. Hiện nay, anh đang phụ trách việc phát triển các nền tảng ứng dụng dữ liệu và AI trong các mảng kinh doanh của MoMo. Mời bạn nhanh tay đăng ký sự kiện “GIỮ MÌNH TOÀN MẠNG | BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG THẾ GIỚI AI-DRIVEN” để được nghe anh Vũ chia sẻ về chủ đề bảo mật trên các nền tảng ứng dụng nhé! THÔNG TIN SỰ KIỆN: Thời gian: Ngày 10/06/2023, 8:30 - 11:00 Địa điểm: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, 227 Nguyễn Văn Cừ, Phường 4, Quận 5 Link đăng ký tham dự: https://forms.gle/FQHdwHMQfpgiHEgQ9 Link sự kiện: https://www.dearourcommunity.com/.../giu-minh-toan-mang...
- Có phải “trải nghiệm bị gạt”là cách tốt nhất dạy ta về an toàn trên không gian mạng?
“Nạn đánh cắp thông tin” hay “Tin giả” đã từ lâu đã trở thành “đặc sản” của mạng xã hội. "Đặc sản" này luôn hiện hữu ở tất cả các ngóc ngách, chỉ cần bạn có sử dụng mạng để kết nối và liên lạc với người khác thì sẽ gặp rủi ro nếm thử món “Đặc sản" này. Nhiều người đọc một bài viết chia sẻ của người thân về một tin tức chấn động nào đó trên mạng xã hội, nhưng cuối cùng nhận ra đó chỉ là tin tức giả được phát tán từ một ai đó dùng nick clone để chia sẻ khắp nơi. Khi ta tương tác với bài viết “tin giả" đó, rủi ro bị đánh cấp dữ liệu luôn dễ dàng xảy ra. Đôi khi, cũng vì không có nhiều hiểu biết, mà chúng ta tự làm rò rỉ thông tin của mình khi chia sẻ những thông tin cá nhân cho người khác một cách dễ dàng, từ cung cấp thông tin tham gia trò chơi rút thăm xổ số để nhận món quà đặc biệt được quảng cáo rầm rộ, đến việc chia sẻ thông tin số điện thoại để nhận một khuyến mãi đặc biệt mà không kiểm tra kỹ lưỡng những chương trình này đến từ đâu và bên tổ chức có uy tín hay không. "Tôi đã từng theo trào lưu chia sẻ hình ảnh thời thơ ấu của mình trên một nền tảng MXH. Nhưng rồi mãi sau này mới biết đó chính là một thuật toán mà họ lập ra nhằm thu thập hình ảnh và bán chúng đi. Dù trước đây tôi đã được cảnh báo về những trường hợp này, vậy mà một người trẻ như tôi còn bị lừa. Huống chi là ông bà cha mẹ của mình" - một người bạn trẻ đã chia sẻ cùng Dear Our Community. Những trải nghiệm bị lừa đảo do rò rỉ thông tin cá nhân như thế này giúp bản thân chúng ta rút ra bài học cho chính mình. Từ đó chúng ta sẽ kiên dè và bảo vệ thông tin của mình tốt hơn. Nhưng không lẽ phải trải qua trải nghiệm bị lừa rồi thì chúng ta mới có thể nhận thức tốt được rủi ro này hay sao? Có cách nào giúp ta chủ động hơn trong việc bảo vệ an toàn dữ liệu không? Vừa qua, anh Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) đã cộng tác cùng Dear Our Community (DOC) và tổ chức Oxfam Vietnam ra mắt 1 series video giúp nâng cao ý thức của người trẻ về rủi ro và hậu quả của việc RÒ RỈ DỮ LIỆU CÁ NHÂN trong chiến dịch mang tên “Giữ Mình Toàn Mạng" (Xem thêm phần giới thiệu và ý nghĩa về chiến dịch bên dưới) Với hình ảnh “nghiêm túc" thường thấy của một người thường chia sẻ những kiến thức và hỗ trợ giúp cộng đồng mạng khi bị hack mất tài khoản hay tài chính, thì trong chiến dịch này, Hiếu PC “biến hình" thành những nhân vật nổi tiếng như Hiếu Người Nhện, Hiếu Conan, Hiếu Nôbita trong thế giới đa vũ trụ để giúp lan tỏa những kiến thức và “bí quyết" giúp cộng đồng mạng bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình một cách chủ động và hiệu quả. Dear Our Community muốn chia sẻ một vài “tips" hữu ích từ Hiếu trong thế giới “Đa Vũ Trụ" giúp bạn phòng ngừa chủ động để tránh rủi ro bị rò rỉ thông tin một cách tốt hơn: 1. Không bao giờ chia sẻ thông tin cá nhân nhạy cảm của mình cho bất kỳ ai, kể cả người thân. Mong bạn không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, số chứng minh thư (căn cước công dân), địa chỉ nhà ở, số tài khoản ngân hàng, mã OTP trên điện thoại cá nhân... cho bất kỳ ai không quen biết hoặc khi chưa biết rõ lai lịch của họ. Ngoài ra, hãy cân nhắc kỹ khi chia sẻ thông tin trên mạng. Trong trường hợp đã bị lừa, bạn đừng im lặng mà hãy lên tiếng cảnh báo để chia sẻ đến những người xung quanh nhé. 2. Lưu trữ thông tin mật của bản thân trên thiết bị không kết nối mạng Điều này giúp bạn bảo mật thông tin một cách an toàn nhất. Sẽ là một thảm họa nếu như thông tin quan trọng của bạn bị rơi vào tay ai đó. Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng mất dữ liệu, trong đó có nguyên nhân từ việc bạn chỉ lưu giữ thông tin ở một nơi. Bởi vậy, đừng bao giờ chủ quan mà chuẩn bị những phương án sao lưu khác. 3. Nâng cao nhận thức cho bản thân để tự bảo vệ mình Hãy luôn chuẩn bị những phương án sao lưu khác. Kể cả khi các thông tin xuất hiện trên các trang báo lớn, chúng ta vẫn nên đọc thật kỹ nội dung bài viết, tránh trường hợp chỉ đọc tiêu đề và răm rắp tin theo. Tin giả và thậm chí báo chính thống, đôi khi vẫn có được đặt những tiêu đề giật tít. Ngoài ra, đối với việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình. Hãy chuẩn bị cho mình những kỹ năng và kiến thức để bảo vệ mình như tìm hiểu và tham gia các khóa học về nâng cao nhận thức khi sử dụng các ứng dụng Internet, thẩm định thông tin và tự bảo vệ dữ liệu của mình. Sắp tới đây, Dear Our Community mời bạn cùng tham gia sự kiện “GIỮ MÌNH TOÀN MẠNG | BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG THẾ GIỚI AI-DRIVEN” được diễn ra vào ngày 10/6/2023 tại ĐHKHTN. 4. Hãy xem lại quyền truy cập của ứng dụng Mỗi ngày, chúng ta ra vào hàng chục ứng dụng để phục vụ cho nhu cầu làm việc và học tập. Bên cạnh đó chúng ta còn sử dụng rất nhiều thiết bị khác nhau. Vì vậy, việc xem lại quyền truy cập của ứng dụng là một điều thật sự cần thiết trong việc bảo mật thông tin. Bằng những cách này, các bạn hãy tạo cho mình thói quen kiểm tra liên tục ứng dụng của mình nhé: Kiểm tra các phiên hoạt động trên thiết bị của bạn Kiểm tra ngay nếu có thiết bị lạ vào ứng dụng Xem xét thời gian hoạt động hiện thị trên hệ thống 5. Có thể tạo nick clone để theo dõi thông tin mạng một cách an toàn Nếu bạn là một người thường xuyên cập nhật tin tức và không mong muốn công khai danh tính, đừng ngần ngại tạo tài khoản phụ nhé! Lưu ý là hãy sử dụng một cách thông minh và an toàn. Việc hạn chế để lại thông tin trên tài khoản phụ, người dùng sẽ không cần phải lo lắng khi bị người khác công kích và điều tra thông tin cá nhân. Một mặt tốt khác dành cho bạn , việc tạo thêm tài khoản thay thế "thông minh và an toàn" sẽ giúp bạn gia tăng tính bảo mật cũng như có thể xác minh tài khoản chính đó. 6. Không nên sử dụng các phần mềm lậu, không có bản quyền để tránh các virus mã độc tấn công Đã có hàng ngàn nhà sản xuất phần mềm trên toàn cầu và vô số phần mềm được thiết kế nhằm hỗ trợ cho người dùng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, bạn sẽ có nguy cơ gặp phải rủi ro lớn nhất từ phần mềm là nhiễm virus mã độc nếu người dùng tải về từ đường link hoặc website không phải của nhà sản xuất. Khi sử dụng các phần mềm lậu và không có bản quyền, máy của bạn có thể chứa các phần mềm độc hại, virus, trojan và các phần mềm gián điệp khác. Điều này gây nên khả năng cao nguy cơ bị mất dữ liệu, bạn cũng sẽ không nhận được các hỗ trợ nếu gặp phải vấn đề khi sử dụng các phần mềm không hợp pháp. Cuối cùng, Dear Our Community muốn nói rằng khi chúng ta cùng nhau bảo vệ an toàn dữ liệu trên không gian mạng, nhiều vấn đề và mối nguy hiểm tiềm tàng đồng thời cũng được giải quyết, chúng ta cũng sẽ có sự an tâm và không gian an toàn để kết nối với nhau. Biết đâu sau này, chính chúng ta vẫn sẽ tiếp tục an toàn khi thế giới bước qua thời 5.0. Chiến dịch “Giữ Mình Toàn Mạng bạn làm gì trên Internet với mong muốn bạn hãy giữ an toàn cho bản thân và thông tin của mình vì bạn chỉ có một “Mạng” để sống. Mời bạn đăng ký sự kiện “GIỮ MÌNH TOÀN MẠNG | BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG THẾ GIỚI AI-DRIVEN” là một phần của chiến dịch cộng đồng “Giữ Mình Toàn Mạng”, để tìm hiểu về cách bảo vệ dữ liệu cá nhân khi sử dụng các ứng dụng Internet nhé! ---------------- THÔNG TIN SỰ KIỆN: “GIỮ MÌNH TOÀN MẠNG | BẢO VỆ DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG THẾ GIỚI AI-DRIVEN” Thời gian: Ngày 10/06/2023, 8:30 - 11:00 Địa điểm: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, 227 Nguyễn Văn Cừ, Phường 4, Quận 5 Link đăng ký tham dự: https://forms.gle/FQHdwHMQfpgiHEgQ9
- Amélie - Tiến sĩ khoa học “nên duyên" với công việc Truyền Thông tại tổ chức phi lợi nhuận
Bài viết nằm trong series “ Mở đường dẫn lối " được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Là một tiến sĩ khoa học với 13 năm kinh nghiệm làm việc trong các phòng nghiên cứu của các trường đại học về dược phẩm, và quản lý các dự án liên quan tại Pháp, không ai nghĩ chị Amélie lại rẽ hướng sang làm truyền thông ở nhiều tổ chức khác nhau tại Việt Nam. Vậy đâu là điều giúp chị Amelie - một nhà khoa học, có thể đảm nhiệm tốt công việc truyền thông? Và công việc làm Truyền thông tại tổ chức phi lợi nhuận trông như thế nào? Mời bạn cùng theo dõi phần phỏng vấn trao đổi với chị Amélie - Hiện đang là Quản lý truyền thông cho tổ chức AIP Foundation (thành lập từ năm 1999) với sứ mệnh phòng chống thương vong xảy ra khi tham gia giao thông đường bộ qua việc phổ cập kiến thức và kỹ năng về an toàn giao thông bền vững cho mọi người, để cùng tìm câu trả lời nhé. Đầu tiên, chị có thể chia sẻ mình đã “nên duyên” với công việc này như thế nào? Dù làm công việc về truyền thông không phải là thứ chị tính trước, nhưng có sự kết nối sâu sắc với những gì rất tự nhiên trong con người chị. Chị yêu thích việc giao tiếp và kết nối với mọi người, thích lắng nghe và truyền tải thông điệp qua ngôn ngữ nói, viết và hình ảnh, bên cạnh những suy nghĩ có phần sáng tạo nữa. Do đó, chị nghĩ yếu tố đầu tiên giúp chị đảm nhận được công việc này là bản thân có những tố chất phù hợp. Xác định được chúng là bước đầu tiên giúp bạn theo đuổi công việc này dễ dàng hơn. Trước đây, khi còn ở Pháp, chị dành tới 13 năm làm việc tại các phòng nghiên cứu trong các trường đại học về sinh học, dược phẩm. Trong thời gian này, chị tham gia một khóa học về Khoa học - Công nghệ & Xã hội, nơi chị tiếp cận về vai trò Điều phối - Hoà giải và Giao tiếp. Đây chính là nguồn cảm hứng khiến chị muốn thử làm về Truyền thông để ứng dụng những gì đã học được trong thực tế. Chị nghỉ việc tại phòng thí nghiệm và tới Việt Nam để tìm cho mình không gian mới. Tại đây, chị bắt đầu bằng công việc quản lý truyền thông cho AsiaMotions, trước khi tiếp tục với nhiều dự án như Copywriting for Good , quản lý cho bản tin Wander & Wonder về văn hoá và sự kiện nghệ thuật. Chị cũng học thêm các khóa học viết chuyên nghiệp từ Trường London School of Journalism , hay đóng góp nội dung cho Petit Journal và Saigoneer. Và “nên duyên" với AIP Foundation ở thời điểm hiện tại. Công việc hiện nay giúp thể hiện rõ khía cạnh “xã hội” trong con người chị: muốn thông qua giao tiếp, truyền thông để đạt được sự thấu hiểu, hợp tác và thay đổi vì những lợi ích chung. Chị có nghĩ những kinh nghiệm có được khi còn là một tiến sĩ khoa học đang giúp chị làm tốt công việc hiện tại? Chị cho rằng chính nền tảng là một tiến sĩ Sinh học giúp chị có tư duy sáng tạo để có góc nhìn toàn cảnh hơn; hay tư duy phản biện khi tìm kiếm, phân loại và chọn lọc thông tin; cùng với khả năng tư duy logic để nghiên cứu và triển khai hoạt động một cách có phương pháp. Nền tảng về khoa học cũng cực kì hữu dụng khi giúp chị hiểu được kiến thức đặc thù về kỹ thuật trong lĩnh vực an toàn đường bộ mà tổ chức chị đang làm. Giao tiếp, trao đổi thông tin không chỉ là viết tốt, mà còn phải có chiến lược để truyền tải thông tin. Và để làm được điều đó, bạn cần dựa vào cách tư duy logic và khả năng quản lý dự án của mình. Cuối cùng, ngay cả khi một số người vẫn nghĩ rằng khoa học thật khô khan và không có đất cho trí tưởng tượng, thì bạn đã nhầm. Sự sáng tạo mà chị đang có được chính là được rèn luyện từ môi trường đó, bạn luôn phải linh hoạt tìm kiếm giải pháp và sẵn sàng cho các thử nghiệm mới để giải quyết vấn đề mình mong muốn. Chị có thể mô tả về vai trò của các vị trí trong bộ phận Truyền thông của tổ chức hiện tại không? Trước hết, cần hiểu làm Truyền thông cho tổ chức phi lợi nhuận là làm gì. Hiểu đơn giản nhất, truyền thông là truyền tải nội dung và thông điệp qua những hình thức sáng tạo và phù hợp tới đối tượng mục tiêu nhằm: Xây dựng hình ảnh và nhận thức tích cực cho tổ chức bên trong lẫn bên ngoài Thúc đẩy các bên liên quan hành động; Gây quỹ; Vận động chính sách. “Truyền thông tạo ảnh hưởng lên nhận thức của các bên liên quan về vấn đề hay nội dung bạn muốn truyền tải” Ngày càng nhiều tổ chức quan tâm đến vai trò quan trọng của truyền thông, và công việc truyền thông tại tổ chức phi lợi nhuận cũng không khác biệt nhiều so với các lĩnh vực khác. Về mô tả cụ thể công việc hiện tại của mình thì chị sẽ đặt nó trong tương quan so sánh với vị trí khác nữa để các bạn có sự hình dung: Vị trí Quản lý truyền thông Nhân viên truyền thông Nhân viên thiết kế Thực tập sinh truyền thông Vai trò Phát triển, xây dựng chiến lược và ý tưởng Quản lý đội nhóm thực hiện dự án Đảm bảo sự nhất quán về hình ảnh tổ chức trong các hoạt động/ tài liệu truyền thông Kiểm tra và đảm bảo chất lượng của các ấn phẩm truyền thông Làm việc trực tiếp với các phòng ban đối tác Thực hiện các chiến dịch truyền thông số Thực hiện sản xuất các ấn phẩm truyền thông như Thông cáo báo chí, nội dung mạng xã hội, … Thiết kế hình ảnh, bộ nhận diện cho các chương trình. Đảm bảo thiết kế và hình ảnh tuân thủ theo bộ nhận diện thương hiệu của tổ chức và các đối tác Thiết kế nhận diện thương hiệu mới cho tổ chức Thực hiện nội dung newsletter nội bộ Tìm kiếm các ứng dụng và công cụ hỗ trợ số (digital tools) cho tổ chức Hỗ trợ đội nhóm trong nhiều công việc khác nhau Kỹ năng Quản lý dự án Quản lý nhân sự Tích hợp tầm nhìn của tổ chức vào các hoạt động cụ thể Xây dựng và duy trì mối quan hệ Quản lý dự Kỹ năng viết Thiết kế, tư duy về hình ảnh, bố cục, và tính thẩm mỹ Quản lý dự án Với vai trò là quản lý truyền thông, chị đánh giá đâu là những kỹ năng quan trọng mà các bạn trẻ muốn thử nghiệm công việc này tại một tổ chức phi lợi nhuận nên biết? Truyền thông sẽ cần những kỹ năng có phần đặc thù như dưới đây: Kỹ năng lấy nguồn và phản biện khi tiếp nhận thông tin: Với sự xuất hiện và vai trò đang khó thay thế của mạng xã hội, ngày nay, thông tin xuất hiện khắp mọi nơi và chúng ta phải xử lý rất nhiều, đặc biệt là với công việc về Truyền thông. Vì vậy biết cách tìm kiếm, phân loại và kiểm chứng tính xác thực của thông tin là cực kỳ quan trọng. Nếu bỏ qua bước này, bạn đã bỏ qua rủi ro tiềm ẩn của việc sử dụng thông tin chưa qua kiểm chứng. Tư duy phản biện khi tiếp nhận thông tin vì thế là một kỹ năng quan trọng để có những nhận định ban đầu về thông tin đó. Đặc biệt, khi chủ đề có tính nhạy cảm, thì việc phản biện, kiểm chứng và đối chiếu thông tin lại càng quan trọng. Truyền tải thông tin dễ hiểu và dễ tiếp cận cho nhiều đối tượng khác nhau . Đã có những trường hợp chị gặp phải những văn bản dài, nhưng đọc xong thì không rút ra được thông điệp hay thông tin hữu ích nào. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc xác định rất rõ về mục đích của nội dung, đối tượng hướng tới và cách thức truyền tải thông tin để đạt được mục tiêu mong muốn. Không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà còn thông qua sự hiểu biết bài bản khi thiết kế những nội dung truyền thông. Sự trung thực và minh bạch khi truyền tải thông tin ra bên ngoài. Lấy ví dụ về một công ty sản xuất các sản phẩm chưa hoàn toàn thân thiện với môi trường. Thì khi truyền thông, thay vì truyền thông tẩy xanh (greenwashing) nói hơn những gì mình đã làm được, hãy nêu rõ những cố gắng và lộ trình cải thiện sản phẩm ra sao. Điều này sẽ giúp xây dựng lòng tin từ khách hàng, đối tác và công chúng tốt hơn. Sự sáng tạo là một yếu tố không thể thiếu . Bạn có thể cùng lúc tham gia thiết kế hình ảnh; lên ý tưởng cho sự kiện; hoặc tạo ra nhiều cách tiếp cận cho cùng một nội dung để phù hợp hơn với các nền tảng. Do đó, sự sáng tạo và linh hoạt là rất cần thiết với người làm truyền thông. Ngoài ra, về kiến thức, bạn cần trang bị kiến thức nền tảng về marketing , đặc biệt là về marketing trên nền tảng số, biết đọc số liệu và có thể đưa ra những kế hoạch, chiến lược phù hợp dựa trên những hiểu biết đó, là điều không thể thiếu khi muốn làm công việc này hiện nay. Trước đây, chị có một sự phân biệt khá rạch ròi giữa truyền thông và marketing. Dù vậy, bây giờ lại xuất hiện thuật ngữ Marcom (marketing communications) nhằm ám chỉ những người làm truyền thông, đồng thời vẫn phải biết cách để tiếp thị nội dung đó một cách hiệu quả (nếu xem nội dung chính là sản phẩm của bạn). Vì thế, chị phải tiếp tục học hỏi nhiều hơn mỗi ngày. “Nội dung hay chưa đủ, tiếp thị tới đúng đối tượng và tác động đến hành động của họ là nhiệm vụ lớn của truyền thông ngày nay” Vậy đâu là cơ hội cũng như thách thức đối với công việc này tại một tổ chức phi lợi nhuận? Về cơ hội: Chị nghĩ khi đảm nhận vị trí này tại tổ chức phi lợi nhuận, bạn sẽ có cơ hội để thử nhiều thứ mới mẻ , và học hỏi từ những điều đó. Môi trường tại các tổ chức phi lợi nhuận cũng khá cởi mở để bạn có thể trực tiếp trao đổi với quản lý hay ngay cả CEO về các hoạt động, ý tưởng và sẽ nhận được những góp ý nhanh chóng. Về khó khăn: Có thể kể đến yếu tố khách quan như sự giới hạn trong nguồn kinh phí để thực hiện các chương trình truyền thông lớn. Điều này có thể hiểu được khi các nhà tài trợ đóng góp cho tổ chức sẽ luôn muốn dùng chi phí đó cho việc thực hiện chương trình, tạo ra lợi ích trực tiếp cho người thụ hưởng hơn. Nhìn ở góc độ này, bạn có thể thấy bộ phận Truyền thông có thể đang chưa có được những nguồn lực như mong muốn. Dù vậy, chị sẽ luôn nhìn ở lăng kính tích cực, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ chính các mối quan hệ xung quanh để triển khai chiến dịch truyền thông một cách tối ưu nhất. Để làm được điều đó, bạn cần sự kiên nhẫn, kiên trì để vượt qua những giai đoạn khó khăn. Làm ở tổ chức phi lợi nhuận hay doanh nghiệp thì đều có những thuận lợi và khó khăn rất riêng. Tuy nhiên, làm việc tại tổ chức phi lợi nhuận giúp bạn nhận thức rõ hơn về vai trò xã hội của mình , nhất là khi bạn mong muốn tạo ra thay đổi trực tiếp thông qua việc phát huy năng lực vốn có và chuyên môn của mình. Chị hy vọng, các bạn sẽ tìm được cho mình câu trả lời và cho mình cơ hội dấn thân vào con đường tạo tác động xã hội ngay hôm nay. Và biết đâu đấy, bạn có thể tìm được cho mình tiếng gọi từ chính trái tim. Cảm ơn chị đã dành thời gian chia sẻ. Bài viết nằm trong series “ Mở đường dẫn lối " của Dear Our Community, tập trung phỏng vấn những người thực hành trong lĩnh vực Tác động xã hội đầu tiên tại Việt Nam. Series “Mở Đường Dẫn Lối " được đồng hành bởi ngân hàng Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. ( Còn tiếp - Cách triển khai một chiến dịch truyền thông & Xử lý sự cố truyền thông trong thực tế như thế nào? ) Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Amelie: Cách 1 : Tiếp tục theo dõi series video phỏng vấn những anh chị thực hành lâu năm trong lĩnh vực tạo tác động xã hội tại Mở đường dẫn lối ngay hôm nay. Cách 2: (quan trọng lắm nè): Nhấn theo dõi Dear Our Community để cập nhật thông tin những khoá học mới nhất, bao gồm cả khóa học về công việc Truyền thông được thiết kế bởi Dear Our Community và những chuyên gia trong ngành. Chị Amélie Huynh Le Maux hiện đang là Quản lý bộ phận Truyền thông của tổ chức phi lợi nhuận AIP Foundation với vai trò thiết kế và mang đến các hoạt động truyền thông sáng tạo cho tổ chức. Chị đam mê nghiên cứu về thành phố thông minh và cách nghệ thuật công cộng - đặc biệt là nghệ thuật đường phố - có thể trở thành một phương tiện để cải thiện phúc lợi đô thị. Tìm hiểu thêm về chị Amélie tại đây . AIP Foundation được thành lập năm 1999, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực an toàn giao thông đường bộ tại Châu Á với nhiều chương trình tạo tác động tích cực tại 33 quốc gia. Trong suốt 24 năm hoạt động, AIP Foundation đã hợp tác với nhiều chính phủ, tập đoàn và tổ chức để thực hiện các biện pháp can thiệp cứu sống và bảo vệ những người dễ bị tổn thương do tai nạn giao thông. AIP Foundation cũng đã thiết lập nhiều quan hệ đối tác có giá trị, nhận được nhiều giải thưởng và giúp nhiều người tự bảo vệ mình thông qua các sáng kiến và hoạt động của mình. Năm 2022, tổ chức đã tác động trực tiếp đến cuộc sống của 9.025.536 thanh niên dễ bị tổn thương, phụ huynh, giáo viên, người khuyết tật, dân tộc thiểu số, v.v. Tìm hiểu thêm về tổ AIP Foundation tại đây . Viết bài: Trang Vũ Biên tập: Dear Our Community
- EP2: Làm phát triển bền vững trong ngành bán lẻ có gì hay? - Nguyễn Bằng Lăng, AEON Vietnam
Làm phát triển bền vững trong ngành bán lẻ có gì hay? Học gì để ra làm phát triển bền vững ? Làm phát triển bền vững ở ngành bán lẻ khác với các ngành khác ra sao? Làm sao để tạo ra các sáng kiến bền vững cho doanh nghiệp? Mời bạn nghe tập số 2 của Series Mở Đường Dẫn Lối để nghe câu chuyện thực tiễn từ Nguyễn Bằng Lăng, người đang phụ trách Bộ phận phát triển bền vững của công ty AEON Vietnam - tập đoàn bán lẻ đến từ Nhật Bản, để hiểu thêm về kinh nghiệm thực hành phát triển bền vững, cách đo lường tác động xã hội mà mình đang làm. Bạn cũng có thể xem toàn bộ video trên Youtube Channel của Dear Our Community Giới thiệu về Series Mở Đường Dẫn Lối Series nội dung về nghề tạo tác động xã hội đầu tiên hướng đến khán giả trẻ tại Việt Nam, với mục tiêu truyền cảm hứng và cung cấp kiến thức thực tế giúp nhân lực trẻ theo đuổi công việc tạo tác động xã hội bền vững. Series “Mở Đường Dẫn Lối” được đồng hành chính bởi Ngân hàng Standard Chartered, với mong muốn hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam.
- Người tiêu dùng trả tiền nhiều cho sản phẩm chưa hẳn là điều tốt cho doanh nghiệp - John Ditty, KPMG
Bài viết nằm trong series “ Mở đường dẫn lối " được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Theo Báo cáo Trải nghiệm khách hàng hướng tới Tương lai bền vững năm 2022 do KPMG thực hiện , có tới 93% người tiêu dùng được khảo sát nói rằng họ sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho các sản phẩm và dịch vụ tích hợp ESG. Liệu sự trưởng thành trong nhận thức của người tiêu dùng, người lao động có phải là một áp lực khiến các công ty cân nhắc tính cần thiết của việc thực hiện thường niên và thực chất các báo cáo Phát triển bền vững không? Mời bạn đọc cùng theo dõi nội dung trao đổi với ông John Ditty - Phó tổng giám đốc KPMG Việt Nam & Campuchia về chủ đề trên. Ông đánh giá thế nào về vai trò của người tiêu dùng trong việc thúc đẩy nhu cầu thực hiện Báo cáo Phát triển bền vững và ESG của các công ty Việt Nam hiện nay? Trong thực tế, nhiều công ty đang chú trọng đầu tư vào cải thiện quy trình sản xuất kinh doanh theo hướng bền vững. Điều đó không chỉ giúp họ thu hút khách hàng quan tâm mà còn giảm chi phí sản xuất (do thực hiện những cải tiến mới), vì thế biên lợi nhuận cũng tăng lên. Tuy nhiên, cá nhân tôi cho rằng, nhu cầu của người tiêu dùng không hẳn là yếu tố thúc đẩy hoặc tạo ra áp lực để các công ty phải thực hiện các báo cáo bền vững; mà là thúc đẩy các công ty, doanh nghiệp phải thay đổi trong chính sản phẩm mà họ sản xuất, hay cách họ bán sản phẩm đó ra thị trường bền vững hơn. Trước khi quan tâm về việc liệu họ có thực hiện các báo cáo phát triển bền vững hay không thì bạn nên quan tâm trong thực tế các doanh nghiệp có thực hiện các chương trình cải tiến để rồi dùng nó để báo cáo không. “Người tiêu dùng không tạo áp lực để doanh nghiệp thực hiện các Báo cáo bền vững, họ thúc đẩy doanh nghiệp phải thay đổi để sản phẩm bền vững hơn khi mang ra thị trường” Việc người tiêu dùng nói rằng họ có thể chi trả nhiều hơn cho sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp không phải lúc nào cũng là một điều tốt. Trái lại, khi doanh nghiệp chỉ tập trung vào lợi nhuận có được trước mắt, khiến họ dễ bỏ qua những góc nhìn mang tính dài hạn hơn như việc đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu, cải tiến để cho ra những sản phẩm xanh hơn, thân thiện hơn, từ đó giúp doanh nghiệp kinh doanh bền vững hơn. Lấy ví dụ trong ngành thời trang, khi khả năng chi trả của người tiêu dùng cho các sản phẩm chất lượng ngày càng tăng, đồng thời nhà sản xuất cam kết mang đến những sản phẩm với nguyên liệu vải tốt và bền hơn, để khách hàng không phải vứt bỏ quần áo sau 3 tháng sử dụng thì điều này đã mang lại lợi ích hai chiều rõ rệt. Do đó, tôi muốn nhấn mạnh vai trò quyết định của doanh nghiệp trong cách họ sử dụng đồng lời có được qua việc bán hàng. Nếu họ dùng số tiền đó để tái đầu tư vào sản xuất bền vững, thay đổi hành vi tiêu dùng tích cực hơn thì đó thực sự là một điều tốt. Nhưng nếu họ dùng số tiền đó chỉ để quảng cáo rằng sản phẩm của họ tốt ra sao, thì trên thực tế, điều này không tạo ra bất cứ sự thay đổi thực chất nào. Vì vậy, khi khách hàng quyết định mua nhiều sản phẩm hơn, họ cũng có thể tạo áp lực thúc đẩy doanh nghiệp đó có những hành vi bền vững hơn, và áp lực chính doanh nghiệp phải đầu tư vào những cải tiến bền vững, cũng như đo lường, đánh giá thông qua các báo cáo phát triển bền vững. Các doanh nghiệp thực hiện các báo cáo bền vững với mục tiêu truyền thông với chính đối tác, bên liên quan và khách hàng của họ về hoạt động và những cải tiến của mình. Theo ông, quan điểm này có hoàn toàn đúng? Đây là một quan sát đúng. Mục đích của báo cáo phát triển bền vững không chỉ để nội bộ doanh nghiệp, ban lãnh đạo nhìn lại hành trình mà họ đã đi qua, mà qua đó thể hiện rõ mối quan tâm của các bên liên quan (khách hàng, nhà đầu tư, cổ đông,...), khi chúng có ảnh hưởng tới doanh nghiệp. Ví dụ như tác động đến từ thị trường nguyên vật liệu sản xuất, thị trường tài chính, hay mối quan tâm của người tiêu dùng về các sản phẩm xanh hơn, cũng ảnh hưởng không nhỏ tới những trọng tâm trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp. Chẳng hạn, mối quan tâm của các đối tác, các bên liên quan dành cho KPMG không nằm nhiều ở lĩnh vực môi trường, vì mô hình kinh doanh của chúng tôi không bị phụ thuộc quá nhiều về tài nguyên môi trường, thay vào đó, chúng tôi phụ thuộc vào con người. Do đó, họ sẽ quan tâm nhiều hơn về cách chúng tôi làm việc với nhân sự của mình ra sao, vì nhân lực chính là nguồn tài nguyên quan trọng nhất của KPMG. Nói tóm lại, việc báo cáo thể hiện quá trình thay đổi ở những khía cạnh trọng tâm mà doanh nghiệp muốn cải thiện; và các lĩnh vực khác nhau sẽ có những khía cạnh trọng tâm khác nhau; báo cáo cho thấy doanh nghiệp đã đi được bao xa khi nhìn lại và so sánh với các năm trước; liệu những thay đổi đó có thực sự nổi bật (significant) và đáng khích lệ không. Báo cáo cũng cung cấp bức tranh thực tế để lãnh đạo có thể đưa ra quyết định liệu có nên tiếp tục hay dừng việc đầu tư vào yếu tố nào đó hay không. Mặt khác, nếu bạn là một độc giả trẻ và đang nhìn vào báo cáo phát triển bền vững của một doanh nghiệp, bạn cần hiểu rằng bất kể sự thay đổi nào về hành vi, văn hóa hay các quy định cũng sẽ cần thời gian. Điều đáng ghi nhận là ngày càng nhiều doanh nghiệp nỗ lực trở nên tốt hơn mỗi ngày, để tạo ra nhiều thay đổi tích cực hơn hướng tới môi trường - xã hội. Nhất là khi đặt báo cáo trong những bối cảnh cụ thể đang có nhiều khó khăn và thách thức, ngay cả khi doanh nghiệp chỉ đang tạo ra được những thay đổi nhỏ, thì điều đó cũng đáng được khích lệ. Vì trong thực tế, có nhiều doanh nghiệp thậm chí không quan tâm hay tạo ra bất kỳ sự thay đổi mang tính bền vững nào. Ông nghĩ nhu cầu thu hút và giữ chân nhân tài có thể gây áp lực như thế nào để các công ty phải thực hiện các cải tiến bền vững? Trước hết, đối với KPMG, yếu tố con người, nguồn nhân lực chất lượng cao luôn là vấn đề quan trọng nhất. KPMG hiện có hơn 1.800 nhân sự làm việc tại thị trường Việt Nam và Campuchia - đây là nguồn tài nguyên duy nhất để vận hành và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp, và cũng có thể là rủi ro lớn nhất nếu chúng tôi không thể quản lý tốt. Ngày nay, người đi làm không chỉ quan tâm về vai trò công việc, mà họ còn quan tâm về giá trị bản thân qua công việc ấy, lý do khiến họ đi làm mỗi ngày, hay lý do họ muốn gắn bó với một doanh nghiệp như KPMG. Với sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng lao động trẻ vào thị trường, chúng ta đang dần thấy được sự trỗi dậy của quan điểm đi làm hôm nay: Người trẻ muốn làm việc tại nơi mà họ thấy giá trị hay mục đích công việc hài hoà với giá trị và định hướng của cá nhân. Nơi đó, họ không chỉ được thể hiện năng lực qua công việc chuyên môn, mà còn cho phép họ theo đuổi những đam mê và giá trị cá nhân theo những cách rất riêng. Tại KPMG, mỗi năm chúng tôi tuyển dụng khoảng 300 bạn trẻ mới tốt nghiệp vào làm việc. Nếu chúng tôi không thể thuyết phục được các bạn ấy rằng chúng tôi mang đến cho bạn nhiều hơn cả một công việc, trong đó có môi trường làm việc; văn hoá trao quyền, thúc đẩy sự đa dạng và hoà hợp; hay không gian để bạn được theo đuổi những đam mê riêng và được là chính mình, thì khó có thể thu hút và giữ chân nhân tài. Thực tế cho thấy, những người giỏi thường mong muốn được trao quyền để tạo ra sự thay đổi tại nơi làm việc hơn là chỉ vì nhận được lương tháng đúng hạn. Có thể nói, chính sách thu hút nhân tài của KPMG dựa vào chính mục tiêu, giá trị, văn hoá và định vị của doanh nghiệp. Có rất nhiều bạn đến và làm việc với KPMG một vài năm rồi rời đi - điều này là hoàn toàn bình thường. Nhưng điều quan trọng là, khi rời đi, họ sẽ mang theo những giá trị có được trong suốt thời gian làm việc tại đây, như góc nhìn đóng góp trong công việc; quan tâm tới đồng đội, cộng đồng của mình; và giữ được đạo đức nghề nghiệp - đây là những điều thực sự quan trọng và ý nghĩa với KPMG. Chúng tôi không thể phát triển bền vững nếu không thể đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tổ chức. Và vì thế, thu hút và giữ chân nhân tài chính là chiến lược phát triển bền vững quan trọng nhất đối với KPMG hôm nay. Và các Báo cáo là nơi chúng tôi trình bày cách mình đã theo đuổi chiến lược này như thế nào và đạt được thành tựu gì. “Thu hút và giữ chân nhân tài chính là chiến lược phát triển bền vững quan trọng nhất đối với KPMG hôm nay” Vậy KPMG đã làm gì để tạo ra một môi trường khuyến khích sự tham gia và đóng góp của chính nhân sự nội bộ? Đầu tiên, KPMG đảm bảo rằng mọi người thấy mình được dẫn dắt bởi chính tinh thần lãnh đạo thực chất từ các lãnh đạo cao nhất . Tinh thần lãnh đạo không chỉ thể hiện qua lời nói, mà còn qua những cam kết mạnh mẽ trong môi trường làm việc hướng đến sự đổi mới và trao quyền, từ đó làm gương để mọi nhân viên thấy những kỳ vọng như thế là bình thường. Thứ hai, đó là tạo ra những chính sách, những quy tắc ứng xử cho phép tạo ra một môi trường khuyến khích sự tham gia đóng góp của nhân viên. Có thể nói, KPMG rất chú trọng vào chính sách Đa dạng và Hoà hợp (Diversity & Inclusion) tại nơi làm việc, cung cấp câu trả lời cụ thể về cách bạn tham gia làm việc tại KPMG, cách bạn nhận được sự tôn trọng trong công việc. Những bản Quy tắc ứng xử được phổ biến rộng rãi và được nhân viên cam kết thực hiện. Cuối cùng, thực hiện những đánh giá, đo lường định kỳ mỗi 2 năm thông qua Khảo sát dành cho nhân viên để đưa ra đánh giá về mức độ hiệu quả của các chính sách đang áp dụng, xem xét có cần thử nghiệm cách khác để tạo ra những tiến bộ tốt hơn không. Tóm gọn lại, bạn có thể hình dung cách thức KPMG đã làm như sau: Ông có thể chia sẻ những ví dụ cụ thể nào minh hoạ cho phát biểu trên không? Mỗi ngày, các nhân viên của KPMG tư vấn và đồng hành với nhiều khách hàng doanh nghiệp để giúp họ thực hiện các nghĩa vụ về thuế, giúp hoạt động kinh doanh tuân thủ các quy định pháp luật, từ đó gián tiếp giúp doanh nghiệp trở nên uy tín hơn. Ở góc độ vĩ mô, những khoản thuế đầy đủ từ doanh nghiệp giúp nhà nước có kinh phí để đầu tư nhiều hơn vào các cơ sở hạ tầng như bệnh viện, trường học…mang lợi ích cho cộng đồng. Đây chính là cách mỗi nhân viên tham gia và tạo ra giá trị qua công việc mình làm, và là cách KPMG đóng góp để xây dựng một Việt Nam bền vững hơn. Hay như sáng kiến Vietnam Corporate Pride Network (VCPN) được thực hiện bởi Paul Huynh - một nhân viên tại KPMG, nhằm thúc đẩy quyền và sự hoà nhập của cộng đồng LGBT tại công sở. Sáng kiến này là minh chứng mạnh mẽ rằng một nhân viên có thể áp dụng chính trải nghiệm sống cá nhân để tạo ra những thay đổi thực sự tại doanh nghiệp mà không gặp phải bất kỳ sự đánh giá chủ quan nào. Sáng kiến của Paul không chỉ giúp cải thiện môi trường làm việc tại KPMG, mà còn truyền cảm hứng cho nhiều bạn thuộc cộng đồng LGBT can đảm thể hiện mình hơn. Tại KPMG, chúng tôi nỗ lực tạo ra một nơi mà nhân viên đều háo hức muốn đến làm mỗi ngày, muốn cống hiến những điều tốt đẹp và viết nên câu chuyện của chính họ tại đây hay tại bất cứ nơi đâu mà họ đến. Suy cho cùng, sự lãnh đạo hướng tới những thay đổi tốt, cùng với sự khoan dung và chấp nhận là những giá trị cốt lõi tác động lên sự thay đổi hành vi của chính người lao động. Đó cũng là một trong các vai trò quan trọng của doanh nghiệp mà các cấp lãnh đạo nên lưu tâm. Người lao động trẻ hôm nay nên cân nhắc những yếu tố nào khi tìm kiếm những doanh nghiệp hướng về phát triển bền vững để làm việc? Tôi nghĩ các bạn nên nghiên cứu kỹ lưỡng về công ty mà bạn muốn làm việc. Bằng cách tìm kiếm, đọc các nội dung thể hiện trên website công ty, trên báo chí, truyền thông, các báo cáo phát triển bền vững để cho mình sự đánh giá khách quan nhất. Các bạn cũng cần có sự can đảm để có thể trực tiếp đặt các câu hỏi thẳng thắn, và có thể “gai góc" với chính nhà tuyển dụng trong buổi phỏng vấn, qua đó, giúp bạn hiểu hơn về chính sách phát triển bền vững, trách nhiệm của họ với môi trường, xã hội được thể hiện cụ thể ra sao. Các bạn cũng cần mạnh dạn trình bày mối quan tâm cá nhân, mục đích, giá trị của mình và vì sao những điều đó đang tương đồng với điều công ty hướng đến. Hãy can đảm để nói lên những điều bạn nghĩ, bạn hiểu mà không lo lắng bị phán xét. Bởi đây chính là lúc bạn và nhà tuyển dụng nhận ra mình có “dành cho nhau” hay không. Ngoài ra, bạn cũng cần hiểu rằng bất cứ doanh nghiệp nào cũng sẽ có khó khăn tồn tại cần phải giải quyết. Việc doanh nghiệp có thực hiện được những mục tiêu phát triển bền vững hay không cũng phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố bên ngoài và từ các bên liên quan, chẳng hạn như ngân hàng có đủ nguồn tài chính cho vay không? Các nhà cung cấp nguyên liệu có đảm bảo nguồn cung không? Rất nhiều thách thức như vậy trong quá trình vận hành kinh doanh. Điều bạn cần làm là hãy sẵn sàng đóng góp sáng kiến để tìm ra nhiều giải pháp phù hợp giúp giải quyết những khó khăn chung đó. “Điều bạn cần làm là hãy sẵn sàng đóng góp sáng kiến để tìm ra nhiều giải pháp phù hợp giúp giải quyết những khó khăn chung đó.” Ông có lời khuyên nào dành cho các bạn trẻ đang tìm kiếm công việc tạo ra giá trị và tác động tích cực không? Đối với người trẻ hiện nay, tôi nghĩ trước hết, các bạn nên tìm kiếm lĩnh vực mà cá nhân bạn thực sự đam mê và muốn đi sâu hơn với nó. Có thể là y tế, giáo dục, địa lý, … bất kể lĩnh vực nào mà cá nhân bạn thực sự yêu thích, rồi tìm kiếm công việc tương thích với mối quan tâm đó để bắt đầu. Thứ hai, bạn cần xác định rõ về tác động ngắn hạn và dài hạn với công việc mà bạn lựa chọn. Điều này rất quan trọng để quản trị được kỳ vọng của bản thân và để vẽ ra kế hoạch thực thi và đo lường. Thực tế cho thấy, có nhiều công việc sẽ không nhìn thấy tác động rõ rệt trong ngắn hạn, mà chỉ có thể thấy được sau 5-10 năm. Đây cũng là một điều tương đồng khi nhìn về Phát triển bền vững. Khi xác định được thực tế đó, bạn sẽ chọn cho mình tâm thế để bước tới vững vàng và tự tin hơn. Chúc các bạn thành công. Cảm ơn ông vì phần trò chuyện này. Bài viết nằm trong series “ Mở đường dẫn lối " được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Hãy tiếp tục đón đọc những bài viết tiếp theo về chủ đề Phát triển bền vững phỏng vấn các đại diện từ các công ty và tổ chức khác trong thời gian tới bạn nhé! KPMG là một trong những công ty cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp lớn nhất tại Việt Nam, với văn phòng tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Thành lập từ năm 1994, công ty đã có hơn 28 năm kinh nghiệm, với hơn 8,000 khách hàng là các doanh nghiệp Đa Quốc gia, các doanh nghiệp Trong và Ngoài Nhà nước, doanh nghiệp Tư nhân, doanh nghiệp Startup và doanh nghiệp Gia đình. KPMG hỗ trợ khách hàng với phương pháp tiếp cận đa chiều, kết hợp cùng kinh nghiệm và hiểu biết chuyên sâu trong ngành để vượt qua các thử thách và sẵn sàng nắm bắt cơ hội nằm trong 5 hoạt động chính thuộc quá trình kinh doanh, bao gồm Kiểm toán, Tư vấn Vận hành, Tư vấn Thương vụ, Tư vấn Thuế và Pháp lý. John Ditty đã sống và làm việc tại Việt Nam từ năm 1993. Hiện tại, ông đang phụ trách về Quyền công dân và Tính bền vững tại thị trường Việt Nam và Campuchia. Ông có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý và điều phối nhiều hợp đồng kiểm toán và tư vấn tại hai thị trường trên. Thông qua kinh nghiệm của mình, ông đã hỗ trợ nhiều doanh nghiệp (thuộc sở hữu nhà nước, tư nhân, sở hữu nước ngoài) thành công ở Việt Nam và Campuchia. Bên cạnh đó, ông cũng thể hiện vai trò lãnh đạo xuất sắc khi dẫn dắt tập thể đa dạng của mình đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận dù nhiều khó khăn và thách thức. Người viết: Vũ Thị Huyền Trang Biên tập: Võ Ngọc Tuyền Thực hiện: Đội ngũ Dear Our Community
- Nhu cầu tuyển dụng nhân lực nghề tác động xã hội sẽ vượt qua nguồn cung lao động trong vài năm tới.
Webinar "Cơ hội và kỹ năng nghề nghiệp trong lĩnh vực tác động xã hội" diễn ra vào tối 16/03/2023 đã khép lại, Dear Our Community rất vui nhận được nhiều phản hồi tích cực từ chính các bạn tham gia. Trước khi phần thảo luận bắt đầu, chị Nguyễn Minh Anh, Quản Lý Đối Tác Thị Trường Việt Nam tại công ty Linkedin đã chia sẻ những dữ liệu báo cáo từ Linkedin về xu hướng tăng trưởng về công việc tạo tác động trên thế giới. Theo như đà tăng trưởng hiện tại, tới năm 2026, nhu cầu tuyển dụng nhân lực có kỹ năng xanh (green talents) sẽ nhiều hơn nguồn cung lao động về kỹ năng này. Vì vậy, cơ hội công việc liên quan về kỹ năng xanh hay tác động xã hội sẽ ngày càng tăng và rộng mở, nếu bạn có thể đáp ứng được các yêu cầu về kỹ năng và năng lực cần có. Bạn có thể tải slides trình bày từ Linkedin bên dưới. Vậy những kỹ năng, tư duy và năng lực gì bạn cần chuẩn bị từ bây giờ để đón đầu xu hướng quan trọng này? Mời bạn cùng xem lại những thông điệp và chia sẻ ấn tượng từ khách mời: Skills are the new currency: Chưa bao giờ các kỹ năng có thể chuyển đổi lại quan trọng đến thế trong thời gian đại này. Top những kỹ năng quan trọng nhất bao gồm: Kỹ năng quản lí, Giao tiếp, Chăm sóc khách hàng, Lãnh đạo, hay như kỹ năng phân tích & làm việc đội nhóm. CV is no longer the only thing that recruiters will look at today: Thay vào đó, nhà tuyển dụng sẽ xem xét nhiều hơn về thái độ, trải nghiệm và cách bạn học hỏi và lớn lên từ những trải nghiệm đó. Đâu là giá trị của bạn, và điều đó có đang phù hợp với những gì mà công ty/ tổ chức đang tìm kiếm hay không. Not only about the vertical promotion, it can be horizontal promotion at work: Khi nhìn vào sự phát triển trong công việc, bạn không nên chỉ nhìn theo chiều dọc mà còn có thể nhìn theo chiều ngang – mở rộng phạm vi lĩnh vực hiểu biết. Ví dụ, làm marketing nhưng hoàn toàn có thể nhận lãnh thêm các nhiệm vụ về CSR, Sustainability để phát triển. Find the workplace that makes you feel a sense of belonging: Điều này là quan trọng để giúp bạn gắn kết và gắn bó nhiều hơn với nơi làm việc. Tìm kiếm những môi trường khuyến khích sự đa dạng & hoà hợp, trao quyền để bạn được đóng góp, nhận lãnh những nhiệm vụ lớn, tìm kiếm được những nơi cho bạn được là chính mình. Being a social impact driver is not an easy journey: Hành trình đó đòi hỏi bạn phải có năng lực thấu cảm để giải quyết vấn đề của cộng đồng hướng tới; khả năng giải quyết vấn đề (thường là phức tạp) và sự bền bỉ, kiên trì để đi tới cùng. Và hành trình đó dù gian nan nhưng thực sự đáng tự hào. Bạn có thể nghe lại toàn bộ nội dung webinar được đăng tải trên Youtube Dear Our Community rất hân hạnh và cảm ơn sự tham gia của các diễn giả đặc biệt: Nguyễn Minh Anh (Annie), Quản Lý Đối Tác Thị Trường Việt Nam tại công ty Linkedin Lê Đình Hiếu, Nhà Sáng Lập tổ chức phi lợi nhuận Hear Us Now, công ty G.A.P Institute Trần Minh Hường, Giám đốc Nhân sự - Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam Dear Our Community hy vọng đã dẫn lối, mở đường cho nhiều góc nhìn, suy nghĩ trong bạn về lĩnh vực tạo tác động xã hội. Tiếp tục theo dõi các nội dung tiếp theo trong series “Mở Đường Dẫn Lối" để tìm được lối đi riêng. Cảm ơn nhà tài trợ chính ngân hàng Standard Chartered Vietnam đã đồng hành với Series “Mở Đường Dẫn Lối “ để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Nếu bạn có những cảm nhận nào muốn chia sẻ với Dear Our Community sau khi nghe nội dung, hãy để lại vài dòng dưới phần comment nhé!
- Genderme - Giới và Bình đẳng giới dưới lăng kính của học sinh
Bài viết nằm trong chuỗi bài Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z thuộc Series Mở Đường Dẫn Lối, được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Thành lập dự án xã hội là cách mà Nguyệt Hà đã tự cho mình cơ hội để dấn thân và khám phá những tiềm năng bên trong. Và bất ngờ thay, thông qua chính dự án, giúp Hà hiểu sâu sắc về chủ đề mà mình đang hướng tới, đồng thời, giúp Hà nhận ra lĩnh vực khiến bản thân hứng thú và tiềm năng để phát triển xa hơn trong lĩnh vực đó. Trong bài viết hôm nay, Dear Our Community mời các bạn cùng trò chuyện với Nguyệt Hà (hiện là học sinh lớp 12, trường THPT Lê Quý Đôn, Hà Đông, Hà Nội) - Trưởng dự án Genderme - dự án truyền thông nâng cao hiểu biết của các bạn trẻ về Giới và Bình đẳng giới, thành lập tháng 5/2021. Trước hết, Hà có thể chia sẻ vì sao bạn lại muốn làm dự án về chủ đề Giới và Bình Đẳng Giới được không? Cơ duyên để thành lập nên dự án đến từ việc mình là đại sứ của tổ chức ASEAN Youth Organization (AYO). Với vai trò này thì mỗi bạn đại diện mỗi nước sẽ cần thực hiện dự án xã hội tại nước mình và dưới sự hướng dẫn và bảo trợ của AYO. Lúc này, bản thân mình đã rất yêu thích các vấn đề liên quan về phụ nữ, trẻ em gái, bình đẳng giới tại Việt Nam. Đây là mục tiêu số 5 trong 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Việc bắt đầu từ mối quan tâm của mình để xây dựng dự án sẽ giúp tiết kiệm thời gian và có nhiều động lực để bắt đầu hơn. Dù vậy, ban đầu mình cũng không dự định sẽ phát triển dự án quá mạnh. Một phần là vì tự ti với tính cách khá hướng nội, và cũng không chắc mình có thể làm đủ tốt. Nên mình bắt đầu với kỳ vọng khá nhỏ để ít áp lực. Làm vì phương châm muốn thử sức, xem mình có thể làm tới đâu, và không ngờ dự án có thể đi được tới hôm nay. Với Genderme, thì dự án tập trung các khía cạnh giới (nam với nữ); quyền con người; tiêu chuẩn kép và nữ quyền. Ở đây, tiêu chuẩn kép được hiểu những tiêu chuẩn mà một nhóm người phải tuân theo, trong khi nhóm khác thì không. Ví dụ: con trai thì phải học khối tự nhiên, con gái học khối xã hội, con trai không được khóc hay tỏ ra yếu đuối. Hay như việc đàn ông đi làm thì được cho là hoàn thành bổn phận, còn phụ nữ đi làm thì lại bị xem là bỏ bê gia đình. Những tiêu chuẩn kép vẫn tồn tại này tạo ra rào cản vô hình trong nỗ lực thúc đẩy bình đẳng giới tại Việt Nam. Đâu là những hoạt động nổi bật của dự án mà bạn rất tự hào? Genderme tập trung vào các nội dung truyền thông trực tuyến về chủ đề trên. Thông thường là các bài viết cung cấp thông tin, góc nhìn đúng đắn về bình đẳng giới. Ngoài ra, nhóm cũng cố gắng tạo ra nhiều hình thức nội dung đa dạng, giúp đối tượng trẻ tiếp nhận một cách trực quan hơn, và tương tác với kênh nhiều hơn. Ví dụ, nhóm lên ý tưởng thực hiện video phỏng vấn học sinh và giáo viên trường và những người đi đường mang tên Genderview về góc nhìn của họ về giới và bình đẳng giới. Hay như Gendervoice là podcast về những câu chuyện gần gũi, các khía cạnh trong đời sống của một bạn trẻ. Hay như tổ chức cuộc thi Viết về bình đẳng giới ngay trong đại dịch và nhận về những kết quả rất bất ngờ. Bên cạnh đó, nhóm cũng cố gắng thực hiện các hoạt động trực tiếp (offline). Đơn cử như sự kiện chia sẻ về chủ đề bình đẳng giới với sự hỗ trợ từ Đại Sứ Quán Mỹ là một trong các sự kiện thành công và ấn tượng nhất mà các bạn thành viên của Genderme đã làm được. Sắp tới, nhóm dự kiến tổ chức hoạt động tranh biện nhằm tạo ra nhiều không gian để tương tác với các bạn trẻ hơn, đồng thời, khuyến khích sự tham gia và tiếng nói của họ vào vấn đề này. Ngoài ra, mỗi mùa tuyển sinh, Genderme nhận được vô số đơn ứng tuyển, có mùa nhận tới hơn 500 hồ sơ trong vòng một tháng. Đó là những khích lệ rất lớn với tụi mình. Trong quá trình truyền thông về chủ đề này, có bao giờ bạn gặp phải những sự cố truyền thông chưa? Và bài học rút ra là gì? Đó là lần nhóm đăng một bài viết chia sẻ quan điểm về tục cướp vợ của người H'mông. Thời điểm này, chủ đề này đang khá nổi và có nhiều tranh luận trên các kênh truyền thông. Đứng ở góc nhìn của Genderme thì tục lệ này không phù hợp khi đánh giá về khía cạnh bình đẳng giới. Tuy vậy, việc đưa ra những góc nhìn quá thẳng thắn và thiếu sự cân nhắc các yếu tố như văn hoá, phong tục tập quán của cộng đồng này đã khiến bài viết nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Phần lớn cho rằng, nhóm còn quá non trẻ để có thể nói về vấn đề trên và thể hiện được góc nhìn trung lập. Sau đó, em và các bạn đã phải tìm đến sự tư vấn của các thầy cô. Dù vậy, vẫn có nhiều quan điểm khác nhau, khiến nhóm khá lúng túng, và đi đến quyết định sẽ ẩn bài đăng và đính chính lại nội dung trên kênh của mình. Bài học rút ra sau sự cố đấy là việc hiểu sâu và hiểu bao quát về chủ đề mình đang làm là rất quan trọng . Trong nhiều trường hợp, chính sự chủ quan khi không cân nhắc đến các bối cảnh khác nhau đã khiến việc đưa thông tin tạo ra nhiều tranh cãi tiêu cực. Khi tiếp nhận góp ý, nhóm cũng rất cởi mở, và với tinh thần cầu thị để hoàn thiện nội dung tốt hơn. Đây cũng là điểm mà sau 2 ngày thì sự cố này cũng “hạ nhiệt" và nhóm có dịp để ngồi lại trao đổi nội bộ kỹ hơn để cùng học hỏi. Trong quá trình hoạt động, đội nhóm của bạn có gặp phải những khó khăn nào không? Với dự án này, khó khăn lớn nhất đó là vấn đề quản lý nhân sự và giải quyết xung đột nội bộ khi bất đồng quan điểm. Đội ngũ khi mới thành lập đã tranh luận rất căng thẳng mỗi khi có những ý kiến khác nhau về định hướng chiến lược cho Genderme. Trong những lần như vậy, em cũng nhận ra là mình có cái tôi khá lớn khi luôn muốn các bạn phải chấp nhận ý kiến của mình là phù hợp nhất. Cái tôi lớn khiến em chưa biết cách lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ mọi người. Điều này làm ảnh hưởng tới tiến độ của dự án; mặt khác, khi các thành viên không hoà hợp thì môi trường làm việc chung khá là ngột ngạt, nhân sự rời đội ngũ trong những mùa đầu một phần cũng vì lý do trên. Sang những mùa sau, em nghiệm ra việc tiếp nhận sự đóng góp và công nhận những ý tưởng hay từ mọi người giúp bầu không khí đội nhóm tích cực hơn, mọi người cảm thấy hoà hợp và gắn kết hơn. Điều đó rất quan trọng để có được sự gắn bó dài hạn và ổn định từ các bạn, nhất là khi đây là một dự án học sinh và không có quá nhiều ràng buộc. Theo góc nhìn của em, đâu là những kỹ năng quan trọng khi thực hiện dự án? Đầu tiên, em đánh giá kỹ năng làm việc nhóm là cực kỳ quan trọng, quyết định sự thành công của dự án. Khó khăn em chia sẻ ở trên ít nhiều có sự liên quan, vì khi đó bản thân em chưa biết cách phối hợp với các bạn khác để làm việc, và gây ra khá nhiều tác hại. Thực tế cho thấy, bạn không thể tự làm một mình, mà chỉ có thể đi xa khi có bên mình một đội nhóm hợp rơ đồng hành. Kỹ năng giao tiếp cũng quan trọng không kém, khi bạn sẽ phải gặp nhiều đối tác khác nhau như diễn giả, nhà tài trợ, các bạn tình nguyện viên, … Bạn sẽ cần trau dồi khả năng trình bày ngắn gọn, súc tích; hay phải luyện tập việc nói trước công chúng. Mình cũng đã trải qua những thời điểm loay hoay để cải thiện điều này vì bản thân khá hướng nội. Nhưng tới thời điểm này, mình có thể tự tin là đã làm chúng ổn hơn xưa rất nhiều. Cuối cùng là khả năng lãnh đạo , cùng với khả năng quản lý và vận hành dự án . Hai điểm này sẽ song hành cùng nhau để giúp mọi thứ được trôi chảy và có sự phối hợp tốt nhất. Các bạn trẻ muốn thực hiện các dự án xã hội thì cần cân nhắc những yếu tố nào để giúp dự án thành công? Đầu tiên các bạn cần xác định rõ mức độ quan tâm của mình với chủ đề trên có đủ lớn để triển khai thành dự án không? Genderme với mình là đam mê rất lớn, càng làm càng muốn phát triển thêm, ngày nào cũng suy nghĩ ra ý tưởng mới, trao đổi thường xuyên với nội bộ để các bạn luôn được truyền lửa và thấy mình là một phần của hành trình. Thứ hai, đó là sự sáng tạo . Nhóm luôn cố gắng nghĩ ra những ý tưởng “độc lạ" nhất. Đơn cử như chính logo cho dự án - hình hai chú cá ngựa để hàm ý về sự bình đẳng giới, vì trong tự nhiên cá ngựa đực sẽ mang thai hộ cá ngựa cái. Chính những ý tưởng đó đã giúp Genderme nổi bật giữa nhiều dự án học sinh hiện nay. Cuối cùng là môi trường làm việc thoải mái để các thành viên không cảm thấy bị áp lực hay bị ra rìa. Bằng những sắp xếp có chủ đích như việc chọn ngẫu nhiên các bạn trong các ban khác nhau để ngồi làm việc chung. Điều này sẽ khiến các bạn phải nói chuyện và tương tác với nhau. Từ đó, thúc đẩy và xây dựng mối quan hệ nội bộ gần gũi, cởi mở hơn. Dự án Genderme đã ảnh hưởng tới cá nhân Hà như thế nào? Dự án đã giúp mình trưởng thành và hiểu rõ bản thân hơn. Trước đây, mình chưa từng nghĩ lại hứng thú và phấn khích đến thế khi tìm hiểu sâu về giới và bình đẳng giới. Cá nhân mình học được rất nhiều từ chính những kiến thức đó, rồi tham gia các cuộc thi, các sáng kiến về giới - những trải nghiệm đó giúp mình mạnh dạn hơn. Ngoài ra, khi chuyên tâm làm dự án, mình được nhiều thầy cô, bạn bè biết đến và còn nhận được những lời mời cộng tác viết về chủ đề trên. Thông qua dự án, nhiều cơ hội mở ra hơn, giúp mình xác định được mối quan tâm và động lực cho cá nhân. Và đó chính là điều ý nghĩa nhất. Do đó, mình cũng hy vọng các bạn trẻ hôm nay cũng sẽ có được những trải nghiệm thú vị đó bằng cách cho mình cơ hội tham gia trực tiếp vào những dự án xã hội như thế này. Cảm ơn Hà vì phần chia sẻ. Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z là tuyến nội dung nhằm giới thiệu những cá nhân và những dự án xã hội mới do các bạn trẻ thực hiện, nhằm mục đích truyền cảm hứng, khơi gợi sự quan tâm và đóng góp giải pháp từ các bạn trẻ. Tuyến bài thuộc Series Mở Đường Dẫn Lối , được đồng hành bởi Standard Chartered để hỗ trợ giới trẻ tìm hiểu, ứng dụng ESG để thúc đẩy Phát Triển Bền Vững tại Việt Nam. Hãy Theo dõi Dear Our Community để cập nhật nhanh chóng về những nội dung thú vị, và những khóa học sắp sửa ra mắt về Xây dựng chương trình, Gây quỹ và Truyền thông để giúp bạn bắt đầu hành trình nghề nghiệp tạo tác động của mình nhé.
- Để phòng chống xâm hại tình dục không chỉ là thông điệp - Dự án Chấm Bi Đỏ
Khi chia sẻ về chủ đề mà dự án Chấm Bi Đỏ đang hướng tới - Phòng chống xâm hại tình dục - không khó để nhận ra rằng đây vẫn còn là một chủ đề nhạy cảm, ít khi được nhắc tới trong các nội dung giáo dục phổ thông và trong gia đình. Chính vì việc tránh đề cập hay thảo luận, nhiều trẻ em, người vị thành niên hoặc cả người đã trưởng thành có thể không nhận ra đâu là những hành vi mang yếu tố xâm hại; đồng thời, cũng sẽ không biết cách tự bảo vệ mình hay lên tiếng khi cần thiết. Vậy làm cách nào để người trẻ hôm nay có thể hiểu rõ hơn về vấn đề này, và trang bị cho mình những kiến thức cần thiết, mời bạn cùng lắng nghe phần trò chuyện với bạn Huỳnh Ngọc Tường Vân (sinh năm 2002) - hiện đang điều hành dự án Chấm Bi Đỏ để cùng có câu trả lời nhé. Bài viết nằm trong chuỗi bài phỏng vấn Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z do Dear Our Community khởi xướng. Như đề cập ở trên, xâm hại tình dục vẫn còn là một chủ đề nhạy cảm trong cộng đồng, vậy thì lý do nào thôi thúc bạn “nên duyên" với Chấm Bi Đỏ? Trước hết, mình xin chia sẻ qua một chút về Chấm Bi Đỏ để các bạn có sự hình dung. Dự án có tuổi đời còn khá trẻ, thành lập năm 2021 với hình ảnh những chấm bi - đại diện cho tiếng nói và sự lan tỏa trong cộng đồng về vấn đề còn khá nhức nhối này. Dự án theo đuổi sứ mệnh góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về chủ đề Phòng chống xâm hại tình dục. Thông qua việc cung cấp những nội dung về Giáo dục giới tính, và các kiến thức, thông tin về chủ đề Phòng chống xâm hại tình dục, dự án hy vọng có thể giúp các bạn trẻ tự bảo vệ bản thân, và sẵn sàng lên tiếng khi cần. Đối với cá nhân, từ trước đến giờ, mình khá quan tâm đến các vấn đề xã hội. Khi bắt đầu trở thành sinh viên, có nhiều cơ hội tìm hiểu về các dự án cộng đồng để tham gia, mình biết đến Chấm Bi Đỏ, và bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về vấn đề mà dự án đang hướng tới giải quyết. Theo số liệu của Bộ Công an , chỉ tính riêng năm 2020, phát hiện 1.945 vụ xâm hại 2008 trẻ em, trong đó 1.506 bị xâm hại về tình dục (chiếm tới 70% tổng số vụ được phát hiện); 97% số vụ bị phát hiện đối tượng đều có quen biết với nạn nhân, và gia đình của nạn nhân; để lại hậu quả nặng nề cho người bị hại. Đây vẫn chỉ là phần nổi của tảng băng, khi ở nhiều nơi, trẻ em, trẻ vị thành niên còn ít được bảo vệ. Do đó, mình cũng nhận thấy, giáo dục trong gia đình về chủ đề trên là rất quan trọng. Thông qua việc truyền thông cho chính đối tượng trực tiếp - các bạn học sinh, sinh viên trong độ tuổi từ 16-25, dự án mong muốn có thể gián tiếp lan tỏa tới chính gia đình của các bạn về vấn đề trên. Mỗi bạn trẻ tiếp cận thông tin từ Chấm Bi Đỏ có thể hoàn toàn là một đại sứ thông tin, truyền đi những thông điệp tích cực, những thông tin đúng đắn, để giúp cộng đồng nâng cao sự hiểu biết và đẩy lùi những hành vi không phù hợp và vi phạm pháp luật kia. Chính vì rất ấn tượng với mục tiêu cao đẹp ấy của dự án mà mình đã quyết định tham gia Chấm Bi Đỏ. Hiện tại, mình đang là Phó Ban tổ chức của dự án. Hình thức hoạt động chính của dự án là truyền thông trực tuyến thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, vì đây là nơi tập hợp đông đảo nhất đối tượng mà tụi mình đang hướng tới. Các hoạt động có tương tác cao nhất hiện tại là những dạng nội dung kể chuyện (storytelling) và những hội thảo (workshop) được tổ chức trực tuyến tại Fanpage của Chấm Bi Đỏ, thu hút hàng nghìn lượt tương tác. Sau 2 năm thành lập và hoạt động, Fanpage hiện có tới hơn 27,000 lượt thích và theo dõi nội dung. Đây là một trong những thành công nho nhỏ, khích lệ tụi mình tiếp tục triển khai dự án trong các năm sau. Bạn và dự án có gặp phải những khó khăn nào khi thực hiện hoạt động truyền thông về chủ đề trên? Tất nhiên là rất nhiều khó khăn. Đầu tiên phải kể đến việc khi chọn Facebook là nơi để truyền tải thông tin, nội dung của tụi mình phải đi qua “bộ lọc" của Facebook, và đôi khi những từ ngữ nhạy cảm sẽ bị chặn ngay. Do đó, tụi mình phải suy nghĩ rất cẩn thận mỗi khi đăng tải nội dung nào đó. Tất cả thành viên khi đã tham gia vào dự án thì đều cùng chung một suy nghĩ: Nếu vì nhạy cảm mà giữ im lặng, thì các nạn nhân sẽ cảm thấy sợ hãi và kẻ ác cứ thể lấn tới. Do đó, tụi mình sẽ tìm những cách phù hợp và tinh tế nhất để truyền tải nội dung, nhằm thay đổi nhận thức về xâm hại tình dục và giúp các bạn đã từng bị xâm hại có thể cởi mở để lên tiếng nhiều hơn. Ngoài ra, khi làm về chủ đề này, nhóm cũng phải tự tìm hiểu và học hỏi thêm rất nhiều. Quấy rối hay xâm hại là những phạm trù rộng và bao hàm nhiều hành vi, hình thức khác nhau. Ví dụ như quấy rối thì có thể bằng lời nói, không bằng lời nói, hoặc bằng sự đụng chạm thể chất. Quấy rối trên mạng internet cũng trở nên phổ biến hơn, điển hình là những bình luận khiếm nhã hướng tới một đối tượng yếu thế. Xâm hại tình dục là mức độ nghiêm trọng nhất. Do đó, nhóm luôn cố gắng trau dồi thêm và tự “training” (tập huấn) thêm đội nhóm của mình mỗi ngày để đảm bảo thông tin cung cấp mang tính chính xác cao, và những nội dung truyền thông thực sự phù hợp. Vân nghĩ sao về câu nói "Không có lửa làm sao có khói", hay còn gọi là "đổ lỗi cho nạn nhân" (victim blaming)", bạn có nghĩ đây cũng là một rào cản trong nhận thức của một bộ phận cộng đồng khi nhìn nhận về vấn đề trên. Và Chấm Bi Đỏ đã làm gì để thay đổi suy nghĩ đó? Thay vì tập trung lên án hành vi sai lệch, nhiều người thường có xu hướng đổ lỗi cho người yếu thế vì họ dễ bị bắt nạt và ít có khả năng phản kháng hơn. Trong các vụ bạo hành, xâm hại…, người ta mới quy kết là nạn nhân ăn mặc thiếu đứng đắn nên mới khiến thủ phạm nảy sinh ý đồ xấu,… Điều này một mặt khiến nạn nhân phải chịu những định kiến vô lý, gánh nặng tâm lý không đáng có, mặt khác khiến những người lâm vào tình cảnh tương tự không dám lên tiếng tố cáo, không đủ dũng khí đối diện với dư luận và tội phạm. Do đó, thay vì ngăn ngừa tội ác, việc đổ lỗi cho nạn nhân lại tạo điều kiện cho cái ác xảy ra nhiều hơn. Đây cũng là điều mà tụi mình lo lắng xảy ra với các nạn nhân. Mọi mũi dao đều chĩa vào họ, trong khi hung thủ mới là kẻ cần phải lên án. Chấm Bi Đỏ, vì thế, mong muốn thay đổi nhận thức của cộng đồng chính bằng cách lên tiếng mạnh mẽ và thường xuyên hơn, dù điều này không phải một sớm một chiều. Điều này lại khẳng định một lần nữa tầm quan trọng của giáo dục trong gia đình về các vấn đề nêu trên. Từ góc nhìn cá nhân, Vân nghĩ các bạn trẻ hiện nay có quan tâm đến vấn đề xã hội không? Và theo bạn, tham gia các dự án xã hội có mang lại nhiều lợi ích cho các bạn trẻ không? Theo quan sát của mình thì vẫn còn khá ít các bạn trẻ quan tâm và có mong muốn góp phần giải quyết vấn đề xã hội trong khả năng của mình. Nếu chỉ đọc tin tức mỗi ngày thì mình nghĩ chưa đủ. Bạn quan tâm là khi bạn thể hiện qua những hành động cụ thể, với sự nghiêm túc và nhận thức sâu về vai trò của bản thân cũng như về vấn đề mình muốn tham gia giải quyết. Tất nhiên, tùy theo ưu tiên của mỗi bạn vào từng giai đoạn cụ thể để quyết định xem có nên tham gia vào một dự án nào đó không, nhưng với mình, việc tham gia dự án xã hội như Chấm Bi Đỏ khi còn là sinh viên đã giúp mình lớn lên rất nhiều, bên cạnh việc học chính khoá. Không chỉ về lượng kiến thức về chủ đề mà mình đọc và xử lý mỗi ngày, mà còn là khoảng thời gian để mình trau dồi thêm nhiều kỹ năng mà trước đây còn khá yếu như nói chuyện trước công chúng, kỹ năng trình bày, thuyết trình, mình cởi mở hơn nhiều so với trước đây, vì thế, mình cũng trở nên mạnh dạn hơn, gặp gỡ nhiều người hơn và học hỏi từ họ. Khi thực hiện dự án, mình rèn được kỹ năng làm việc đội nhóm, tư duy phản biện và cả cách để nghiên cứu thị trường, đối tượng mục tiêu. Ngoài ra, việc làm dự án cũng giúp mình tích lũy nhiều trải nghiệm thực tế, giúp mình trở nên linh hoạt hơn, biết việc mình cần làm và có góc nhìn tổng quát hơn về sự việc. Do đó, mình nghĩ, một khi đã xác định quan tâm về một vấn đề cụ thể, và bắt tay vào làm, thì hãy làm thật nghiêm túc và có trách nhiệm. Rất nhiều dự án hoạt động ngắn hạn, không chất lượng, và dù có trình bày những ý tưởng cao đẹp, nhưng trong thực tế bạn đã không thể tạo ra những giá trị thực nào. Đó là một sự lãng phí. Trong các năm tới, Chấm Bi Đỏ có kế hoạch phát triển như thế nào? Nhóm mong muốn xây dựng nhiều sự kiện trực tiếp (offline) ở thành phố Hồ Chí Minh nhằm tạo ra những giá trị thiết thực hơn. Chấm Bi Đỏ đang kết nối với One Body Village (OBV) , một tổ chức giải cứu, nuôi dưỡng và hỗ trợ xây dựng tương lai cho những trẻ em là nạn nhân hoặc có nguy cơ là nạn nhân của xâm hại, khai thác tình dục. Trong năm nay, nhóm sẽ tổ chức cuộc thi vẽ, bán tranh, bán áo lưu niệm để gây quỹ cho các em ở OBV. Để làm được những điều này, nhóm cũng đang nỗ lực hoàn thiện về bộ máy. Về cơ bản, dự án có các phòng ban như Truyền thông, Xây dựng nội dung, Đối ngoại và Ban điều hành. Các thành viên làm việc trao đổi và chủ yếu học hỏi lẫn nhau. Dù vậy, tụi mình cũng nhận thấy nếu có sự hướng dẫn và kiến thức bài bản cho từng bộ phận, đặc biệt cho bộ phận Xây dựng nội dung/chương trình, và có thể là cả về Gây quỹ sau này nữa, thì có thể tụi mình sẽ hoạt động hiệu quả hơn, tận dụng được nhiều nguồn lực và có khả năng mở rộng hơn. Về mặt cộng đồng, tụi mình rất hy vọng, dự án sẽ có nhiều thêm những chấm bi cùng đồng hành với Chấm Bi Đỏ để lan tỏa những nội dung tích cực, góp phần giảm thiểu những trường hợp không đáng có xảy ra. Bằng những hoạt động bền bỉ hôm nay, tụi mình tin có thể góp phần tạo ra sự thay đổi tích cực mà có thể đo đếm được trong tương lai. Cảm ơn Vân vì buổi trò chuyện hôm nay. Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z là tuyến nội dung nhằm giới thiệu những cá nhân và những dự án xã hội mới do các bạn trẻ thực hiện, nhằm mục đích truyền cảm hứng, khơi gợi sự quan tâm và đóng góp giải pháp từ các bạn trẻ. Tuyến bài nằm trong series “ Mở đường dẫn lối " do Dear Our Community khởi xướng. Bạn có tò mò về cách xây dựng chương trình thành công cho dự án của mình? Hãy Theo dõi Dear Our Community để cập nhật nhanh chóng về những khóa học sắp sửa ra mắt về Xây dựng chương trình, Gây quỹ và Truyền thông bạn nhé.
- Dự án Eunoia Project - “Để xã hội có cái nhìn cảm thông hơn với trẻ tự kỉ”
Tháng 1-2019, Tổng cục Thống kê công bố Việt Nam hiện có khoảng 6,2 triệu người khuyết tật từ 2 tuổi trở lên (chiếm khoảng 6,5% dân số). Trong đó có khoảng 1 triệu người tự kỉ, tỷ lệ trẻ em mắc chứng tự kỉ ước tính là 1% số trẻ em sinh ra. Nếu tính theo tỷ lệ này, thì trên cả nước sẽ có khoảng 500 nghìn trẻ mắc căn bệnh này. Điều đó đồng nghĩa, cũng có nửa triệu gia đình đang hằng ngày đối diện với những khó khăn, thách thức trong nuôi dạy trẻ tự kỉ. Không chỉ các em gặp khó khăn mà chính gia đình cũng gặp vô vàn thách thức và gánh nặng cả về tài chính lẫn tinh thần. Dù vậy, thực tế là nhận thức trong cộng đồng về dạng khuyết tật này còn hạn chế, vì thế, không ít trẻ tự kỉ và gia đình của các em còn bị phân biệt đối xử, gây khó khăn trong việc hoà nhập cộng đồng và chưa có được những hỗ trợ cần thiết để phát triển. Đây cũng chính là một trong những lý do mà dự án Eunoia Project - Nâng cao nhận thức về trẻ tự kỉ ra đời từ năm 2018 như một trong những nỗ lực giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về khuyết tật tự kỉ và từ đó thay đổi góc nhìn và hành động bao dung hơn với người tự kỉ. Bài viết đầu tiên trong chuỗi bài phỏng vấn Những dự án xã hội ấn tượng bởi Gen Z do Dear Our Community khởi xướng sẽ phỏng vấn bạn Nguyễn Lê Thuỳ Trang (sinh năm 2001) - người sáng lập và điều hành dự án, để hiểu hơn về câu chuyện của Trang và hành trình của Eunoia. Trang có thể chia sẻ câu chuyện khởi nguồn cũng như lý do thôi thúc bạn thành lập nên dự án Eunoia Project này? Với mình, dự án Eunoia Project xuất phát từ chính những trải nghiệm rất thực tế và cũng rất cá nhân của mình. Anh trai mình là người tự kỉ, mình sống và lớn lên cùng với anh. Để chăm sóc tốt cho anh, mẹ mình đã mở một trường mầm non cho trẻ khuyết tật, bao gồm trẻ tự kỉ ở Vũng Tàu và duy trì ngôi trường tới hôm nay. Sinh trưởng trong môi trường như vậy, mình có thể hiểu được những khó khăn mà người tự kỉ đang phải đối mặt cũng như nhận ra góc nhìn về người tự kỉ trong cộng đồng chưa đầy đủ, vô hình chung, tạo ra nhiều rào cản vô hình khiến người tự kỉ khó hoà nhập và được thấu hiểu hơn. Vì thế, mình đã suy nghĩ nhiều về việc làm sao để tạo ra nhiều cơ hội để các bạn trẻ hay cộng đồng địa phương có thể tiếp xúc nhiều hơn với trẻ tự kỉ. Thông qua tiếp xúc, các bạn có cơ hội hiểu hơn về dạng khuyết tật này, từ đó, sẽ có góc nhìn công bằng, nhân ái và bao dung hơn với trẻ tự kỉ người tự kỉ nói chung. Đó là lý do dự án Eunoia Project của mình được thành lập, tới nay dự án đã có 5 năm hoạt động với hai địa bàn chính và Tp. Vũng Tàu và Tp. Hồ Chí Minh. Với tên gọi là Eunoia - trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là lời hay ý đẹp, mình và dự án mong rằng đây sẽ là nơi để các bạn có thể chia sẻ những lời hay, những hành động tốt đẹp, lan toả những hiểu biết đúng và bao dung về người tự kỉ. Tại thời điểm thành lập dự án Eunoia Project, bạn đánh giá mức độ hiểu biết hoặc quan tâm của cộng đồng địa phương về vấn đề này như thế nào? Ở thời điểm 5 năm trước, nếu tính trên thang 10, thì mình nghĩ chỉ khoảng 1-2 bạn có hứng thú và muốn tìm hiểu thêm về chủ đề này. Điều này cho thấy có một khoảng cách khá lớn về nhận thức và mức độ quan tâm của cộng đồng về chủ đề này. Vấn đề sẽ không được thay đổi nếu cộng đồng không hiểu được bản chất của tự kỉ hay nhìn thấy tận mắt những khó khăn diễn ra hàng ngày với các bạn ấy. Như thiền sư Thích Nhất Hạnh có nói “Có hiểu rồi mới có thương" - nhóm dự án giải quyết chữ “hiểu" để hy vọng cộng đồng chuyển hoá thành chữ “thương”. Lựa chọn không kỳ thị, xa lánh, hay đối xử một cách công bằng với người tự kỉ là những cách phản ứng mà mình tin các bạn đều có thể thực hành để thể hiện sự quan tâm nhiều hơn. Tới nay, mình đánh giá mức độ quan tâm lên khoảng 4-5 bạn trên thang điểm 10 rồi. Dù cần nhiều thời gian, nhưng nhóm mình cũng rất tự hào vì đã có thể giúp các bạn trẻ xung quanh có cái nhìn đúng đắn hơn về hội chứng tự kỉ này. Bạn thấy đâu là những thuận lợi và rào cản khi thực hiện dự án về chủ đề này? Mình nghĩ thuận lợi lớn nhất là mình có một lượng kiến thức nhất định về tự kỉ vì gia đình mình có một thành viên là người tự kỉ. Do đó, mình có thêm góc nhìn và sự thấu hiểu về người tự kỉ, và tuyệt nhiên, đó không phải là sự thương hại. Còn về khó khăn thì vô vàn. Nhóm mình đối mặt với những khó khăn về pháp lý khi xin phép tổ chức chương trình, rồi vấn đề gây quỹ cho hoạt động, hay cả việc lên chương trình giao lưu cũng phải được “duyệt" qua thầy cô rất nhiều lần, có những lần phải làm lại hết để đảm bảo những quy tắc, và sự phù hợp với đối tượng đang hướng tới. Bạn biết đấy, trẻ em tự kỉ dưới 5 tuổi rất khác với người tự kỉ từ 18-20. Hay những khó khăn đến từ những tình huống không dự đoán trước, trong những trường hợp như vậy, nhóm mình luôn phải rất linh hoạt và biết cách điều chỉnh nhanh chóng để tiếp cận với cộng đồng mà dự án phục vụ. Trang có thể chia sẻ những hoạt động chính của tổ chức và cách bạn vận hành dự án ở cả 2 khu vực Tp. Vũng Tàu & Tp. Hồ Chí Minh? Mình là người Vũng Tàu, cấp III mình lên Sài Gòn học. Quyết định thành lập dự án ở cả 2 khu vực là vì mình muốn tận dụng tài nguyên 3 năm tại Sài Gòn để làm cầu nối cho các bạn học sinh phổ thông ở Vũng Tàu được làm việc và tiếp cận các cơ hội ở thành phố Tp. Hồ Chí Minh. Một số hoạt động chính của Eunoia có thể kể đến như: Hoạt động đến trường để thăm các em nhỏ tự kỉ tại các trường nhân các dịp lễ. Đây là hoạt động thường niên mà mình và đội nhóm đã cố gắng duy trì nhiều năm qua, để tạo cơ hội cho các bạn học sinh cấp 2, 3 đến thăm quan trường và có dịp trò chuyện với các em nhỏ, nhằm gia tăng sự thấu hiểu và đồng cảm hơn. Trung bình, một năm Eunoia tổ chức khoảng 4-5 sự kiện thăm trường. Tổ chức các hoạt động trực tuyến để hỗ trợ, tuyên truyền cho cộng đồng hiểu hơn về tự kỉ, ví dụ như: hùng biện, hay sáng tạo nội dung về người tự kỉ. Các workshop này là sáng kiến trong 2 năm bị ảnh hưởng bởi Covid-19 để giúp dự án vẫn duy trì hoạt động thường xuyên. Hoạt động thứ ba có thể kể đến là EPIMAN - nhằm nâng cao nhận thức trong cộng đồng. Tương tự chương trình Running Man, nhóm lồng ghép các kiến thức về chứng tự kỉ thông qua các hoạt động vui chơi. Sự kiện diễn ra từ sáng đến chiều, mỗi mỗi đợt thu hút khoảng 100 bạn tham gia đăng ký vào mùa hè, và cũng là một trong các hoạt động mà nhóm rất tự hào về mức độ hưởng ứng của mọi người. Dự án đã huy động nguồn lực như thế nào để thực hiện nhiều sự kiện như vậy? Tụi mình rất cố gắng tận dụng nguồn lực xung quanh nhiều nhất có thể vì những nhóm dự án phi lợi nhuận như mình ban đầu không có nguồn lực về tài chính, đa phần là tự nguyện tham gia và dành thời gian, công sức cống hiến. Ban đầu, nhóm kêu gọi quyên góp và từ thiện từ chính những người xung quanh như gia đình, thầy cô, bạn bè. Nhóm cũng kêu gọi mạnh thường quân hỗ trợ vật lực như quà tặng hay đồ ăn/uống cho sự kiện. Sau này, khi bắt đầu có những con số tác động được đo lường cụ thể, nhóm mới bắt đầu phát triển thành hồ sơ kêu gọi tài trợ để đa dạng nguồn lực hỗ trợ. Dù vậy, đây cũng vẫn là một hoạt động khá thách thức với nhóm vì tụi mình cũng nhận ra, cần rất nhiều kỹ năng về gây quỹ để có thể “pitching” thành công. Do đó, mình nghĩ gây quỹ là một kỹ năng quan trọng mà các dự án như mình cần được học hỏi và trau dồi sớm để có thể chủ động nguồn lực nhằm duy trì và mở rộng hoạt động trong dự án. Và mình cũng mong sẽ có những nội dung bài bản về gây quỹ được chia sẻ từ những anh/chị hay đơn vị uy tín trong thời gian tới. Sau hơn 5 năm phát triển dự án, bạn thấy đâu là những kỹ năng quan trọng nhất đối với người điều hành dự án? Theo góc nhìn của mình, thì mình thấy có ba điều quan trọng nhất mà một bạn điều hành dự án cần chú ý. Thứ nhất là quản lý thời gian hiệu quả. Khi thành lập dự án cần xác định bạn sẽ tiêu tốn rất nhiều thời gian để vận hành và phát triển dự án. Nếu không thể sắp xếp được thời gian thì bạn không nên làm. Với mình, một là làm thật tốt, hai là đừng làm. Khi làm giữa chừng, không đến nơi đến chốn, bạn sẽ gây hình tượng xấu với mọi người xung quanh. Do đó, đây là lưu ý rất quan trọng. Biết ưu tiên theo từng giai đoạn là một mẹo hữu ích để giúp bạn tối ưu hoá thời gian của mình hơn. Thứ hai là khả năng truyền lửa, truyền cảm hứng. Khi bạn có được điều đó, bạn sẽ lôi kéo được thêm nhiều người cùng tham gia và đồng hành cùng bạn để đưa dự án đi tới những đích đến xa hơn, và cũng giúp mọi người hiểu được việc mình đang làm sâu sắc hơn. Đây là kỹ năng mềm rất quan trọng theo góc nhìn của mình. Cuối cùng, đó là trách nhiệm. Trách nhiệm này thứ nhất nằm ở bản thân mình, thứ hai là vì cộng đồng. Mình biết có rất nhiều bạn làm dự án chỉ để làm hồ sơ du học hoặc có những trường hợp với mục đích tệ hơn như lừa đảo, chiếm đoạt. Những trường hợp như vậy thể hiện góc nhìn chưa phù hợp với các dự án cộng đồng, tiêu tốn nguồn lực và không mang lại kết quả. Trang mong muốn cộng đồng nhìn nhận như thế nào về người tự kỉ? Mình mong những quan niệm sai lệch về chứng tự kỉ sẽ được thay đổi. Ví dụ như nhiều bạn vẫn nghĩ tự kỉ là trầm cảm, nhưng thực chất, đây là hai vấn đề rất khác nhau. Trầm cảm là những thay đổi tâm sinh lý, có nguyên nhân, liều thuốc rõ ràng; trong khi đó, tự kỉ không có nguyên nhân đầy đủ, cụ thể, có thể do gen di truyền hoặc nhiều yếu khác gây nên. Do đó, chỉ cần mọi người có thể hiểu được những điều đơn giản thôi thì cũng đã giúp ích rất nhiều. Mình cũng mong mọi người có cái nhìn thiện cảm và bao dung hơn với người tự kỉ. Đôi khi vì những hành động và thái độ không phù hợp, vô tình chúng ta đã tạo ra những tổn thương cho người đối diện và gia đình của họ. Mình có một kỷ niệm buồn là từng chứng kiến hàng xóm cười vào anh trai mình khi thấy anh bị tự kỉ. Và mình rất mong, khi cộng đồng hiểu hơn về người tự kỉ và những khó khăn mà gia đình của họ đối mặt hàng ngày, sẽ không có người tự kỉ nào bị đối xử như vậy nữa. Cảm ơn Trang vì buổi trò chuyện hôm nay.
- Vì sao gọi bộ phận chương trình là “xương sống" của tổ chức phi lợi nhuận?
Theo một khảo sát được thực hiện năm 2021 , có đến 87% người dân biết hoặc từng nghe đến các dự án hay tổ chức phi lợi nhuận - điều này cho thấy mức độ phổ biến của lĩnh vực phi lợi nhuận tại Việt Nam. Phi lợi nhuận cũng được cho là hấp dẫn nhiều bạn trẻ có mong muốn và khát khao góp phần giải quyết những vấn đề khó khăn của xã hội. Tính tới năm 2020, Việt Nam có hơn 7000 tổ chức phi lợi nhuận hoạt động đa dạng ở nhiều lĩnh vực, đề xuất những giải pháp thiết thực cho những vấn đề xã hội hiện nay. Và thông thường, bộ phận chương trình chính là nơi ươm mầm, phát triển những ý tưởng thành giải pháp để giải quyết vấn đề mà tổ chức đó đang hướng tới. Do đó, có thể nói bộ phận chương trình là “xương sống” của một tổ chức phi lợi nhuận khi đảm nhận nhiệm vụ trọng tâm và cốt lõi này. Vậy công việc cụ thể của bộ phận chương trình là gì? Bạn muốn theo đuổi công việc làm về chương trình cần chuẩn bị những gì? Dear Our Community mời bạn cùng theo dõi nội dung trao đổi với chị Nhi - Nguyên Giám đốc Điều hành của CHANGE - Trung tâm Hành động vì Môi trường và Phát triển , để có cái nhìn rõ hơn về những yêu cầu, và những cơ hội phát triển với vị trí làm về chương trình nhé! Vì sao gọi chương trình là xương sống của một tổ chức phi lợi nhuận? Chị nghĩ có thể hình dung rõ hơn bằng một ví dụ về doanh nghiệp. Thông thường, một doanh nghiệp sẽ luôn có sản phẩm, hay dịch vụ cụ thể nhằm giải quyết một nhu cầu nào đó của khách hàng mục tiêu. Tương tự, mỗi tổ chức phi lợi nhuận đều chọn cho mình một vấn đề nào đó để giải quyết. Đó có thể là truyền thông nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân, mang những cơ hội về giáo dục về vùng sâu vùng xa cho các em học sinh, hay cung cấp các chương trình hỗ trợ & nâng cao năng lực cho các tổ chức cộng đồng, … Do đó, bộ phận chương trình gần như chịu trách nhiệm chính trong việc phát triển các chương trình, sáng kiến, dịch vụ cụ thể nhằm đưa ra giải pháp cho một vấn đề mà tổ chức đang hướng tới. Chương trình chính là “sản phẩm”, “dịch vụ" của tổ chức. Nếu không có chương trình thì tổ chức sẽ không tồn tại được. Vì đây là bộ phận cốt lõi của một tổ chức phi lợi nhuận, nên bộ phận này thường cần một đội ngũ nhiều thành viên cùng hoàn thành khối lượng công việc, phát triển và xây dựng chương trình. Em đã nghe nói nhiều về các tổ chức phi lợi nhuận, nhưng chưa biết rõ về yêu cầu công việc của một người làm chương trình, chị có thể chia sẻ giúp em không? Yêu cầu công việc mà những bạn ở bộ phận chương trình sẽ làm thường sẽ đi qua một quy trình chung như dưới đây: Đầu tiên cần xác định vấn đề chương trình bằng cách đặt những câu hỏi như: Vấn đề cụ thể nào mà tổ chức đang quan tâm và muốn giải quyết? Tại sao cần giải quyết vấn đề đó? Hay Giải quyết vấn đề đó để làm gì? Thường các tổ chức phi lợi nhuận sẽ giải quyết các vấn đề về xã hội, riêng đối với CHANGE thì giải quyết các vấn đề về môi trường mà tổ chức quan tâm như: vấn nạn tiêu dùng động vật hoang dã quá mức, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, và nhiều vấn đề khác. Bước tiếp theo là cần phân tích kỹ hơn về đối tượng chịu tác động, ảnh hưởng bởi vấn đề đó . Ví dụ, khi làm về biến đổi khí hậu thì mình xác định cộng đồng bị ảnh hưởng chính là những hộ dân sống trong khu vực bị tác động ở Đồng Bằng Sông Cửu Long; hay cộng đồng sống gần một khu rừng bị tàn phá, hay bà con bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, … Do đó, những bạn làm chương trình phải rất hiểu cộng đồng mình mà mình sẽ hướng đến. Tiếp tới là việc đề xuất giải pháp , hay có thể gọi là chương trình mà các tổ chức phi lợi nhuận xây dựng để phục vụ cho cộng đồng. Những giải pháp, hoạt động trong chương trình sẽ được lên kế hoạch và trình bày chi tiết nhằm phục vụ mục đích triển khai hoặc dùng để gửi đi cho các nhà tài trợ, kêu gọi sự đóng góp hay đồng hành cùng chương trình. Vì thế, tuỳ vào loại chương trình mà sẽ có thể cần sự tham gia của các bộ phận khác như marketing - truyền thông, gây quỹ, … để cùng xây dựng kế hoạch tổng thể. Bộ phận chương trình cũng sẽ phải đảm nhận nhiều công việc về hậu cần bên trong để có thể triển khai chương trình theo kế hoạch. Đơn cử như việc: xin giấy phép tổ chức hoạt động, phải làm việc với cơ quan chức năng, cơ quan địa phương, tổ chức đào tạo về chương trình cho các đội nhóm khác để hỗ trợ và phối hợp hiệu quả. Trong quá trình đó, các bạn vẫn phải đảm bảo kiểm soát được các nguồn thu chi, quản lý nhân sự, quản lý rủi ro, mà chị hay gọi vui là “bộ phận ba đầu sáu tay" vì có rất nhiều thứ mà các bạn phải quản lý và điều phối. Bước cuối cùng trong quy trình này là đánh giá dự án . Để đánh giá mức độ thành công của dự án thì có nhiều cách như thực hiện bảng khảo sát, phỏng vấn, hay dựa vào những con số có thể đo lường được. Toàn bộ đánh giá này sẽ được trình bày thành Báo cáo dự án và gửi cho những bên liên quan như đối tác, nhà tài trợ, cơ quan chức năng, cộng đồng địa phương, … Báo cáo dự án cũng sẽ cho bạn nhiều bài học để cải thiện cho các chương trình sau, hay mở ra nhiều cơ hội như việc mở rộng quy mô dự án, hoặc triển khai dự án cho những cộng đồng khác phù hợp hơn. Có vẻ người làm về chương trình phải rất đa năng và cần nhiều kỹ năng khác nhau. Theo chị, đâu là những kỹ năng và những kiến thức cần thiết để đảm nhiệm công việc này? Một bạn làm về chương trình cần bộ kỹ năng rất đa dạng. Điển hình nhất là kỹ năng quản lý dự án (theo quy trình mà chị đã chia sẻ phía trên). Cụ thể trong đó thì bao gồm nhiều thành tố nhỏ như: quản lý thời gian; xây dựng kế hoạch chi tiết; kỹ năng trình bày; quản lý rủi ro; hay giải quyết xung đột (nếu có), … Tuỳ thuộc vào nguồn lực của mỗi tổ chức, mà đôi khi, bạn làm chương trình sẽ phụ trách thêm các nhiệm vụ khác như đào tạo, làm MC, hoạt náo, … Tất cả những vai trò này đòi hỏi những kỹ năng liên quan như giảng dạy hay sân khấu, … Về kiến thức, thì một bạn làm chương trình cũng đòi hỏi có sự hiểu biết nhất định ở vấn đề (ví dụ như môi trường, phụ nữ, trẻ em,...) mà bạn sẽ làm, vì nó sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của vấn đề bạn đang giải quyết. Nếu không thì bạn sẽ dễ dàng bị dẫn dắt bởi nhiều luồng thông tin hay từ các nhóm khác nhau, và có thể không tìm được hướng ra cho dự án. Ngoài kiến thức và kỹ năng nêu trên, còn yếu tố nào khác mà bạn trẻ như em cần lưu ý khi làm công việc này không? Chị nghĩ đó chính là thái độ đúng trong công việc . Đây là vị trí đòi hỏi sự đa nhiệm, đôi khi cũng khá áp lực khi kiểm soát khối lượng công việc lớn, nhất là khi tới gần sự kiện/hoạt động thì bộ phận chương trình thường phải làm việc cường độ cao, hay như thức khuya, ở lại văn phòng để làm xong việc, hoặc phải xử lý những tình huống phát sinh không mong muốn. Việc giữ cho mình sự bình tĩnh, kiên nhẫn, kiên cường trong suốt quá trình là rất quan trọng. Ngoài ra, bạn cũng cần giữ được sự kỷ luật, theo sát tiến độ dự án. Khi bạn đảm bảo được điều này thì bạn mới có thể làm gương cho đồng đội của mình. Ngoài ra, vì thành viên của bộ phận này thường được xem là trưởng dự án, vì thế, việc khả năng dẫn dắt, lãnh đạo cũng là một kỹ năng không thể thiếu. Chị cho rằng kỹ năng lãnh đạo, kỷ luật và khả năng phục hồi nhanh chóng trước những khó khăn là những kỹ năng quan trọng nhất của một bạn làm chương trình. Vậy lộ trình phát triển của bạn làm chương trình sẽ trông như thế nào? Thường thì các bạn sẽ bắt đầu ở vị trí thực tập sinh, sau đó có thể trở thành vị trí chính thức như cán bộ chương trình (program executive), rồi thành chuyên viên dự án (specialist), và trở thành quản lý chương trình (program manager) hay giám đốc chương trình (program director), tùy theo năng lực và sự thể hiện của bạn trong suốt thời gian làm ở tổ chức. Thông thường, để quyết định một bạn được thăng cấp lên một vị trí cao hơn, chị sẽ nhìn vào năng lực thực tế của bạn ấy nhiều hơn. Có trường hợp, một bạn đi từ vị trí thực tập sinh bộ phận Gây quỹ, rồi chuyển sang bộ phận Chương trình, và chỉ sau 2 tháng làm việc, bạn đã được thăng tiến trở thành Quản lý chương trình vì sự thể hiện và năng lực rất tốt. Các bạn trẻ hãy lưu ý điều này nhé. Phụ trách bộ phận chương trình ở một tổ chức phi lợi nhuận sẽ có những thách thức & những cơ hội nào, theo quan sát của chị? Về thách thức Tuỳ thuộc vào loại hình tổ chức em tham gia mà sẽ có những thách thức khác nhau. Có thể nhóm thành những loại sau: Thách thức liên quan đến kiến thức chuyên môn . Chẳng hạn, em làm về chủ đề trẻ em, nhưng chưa có đủ kiến thức sâu thì sẽ dễ bị phản biện từ chính đội nhóm của mình, hoặc sau khi ra mắt dự án thì có thể bị phản ứng cộng đồng, và truyền thông. Điều này có thể ảnh hưởng tới sự thành công của dự án. Thách thức đến từ những áp lực. Bộ phận chương trình là đầu mối của rất nhiều các mối quan hệ, đối tác khác nhau, và các bên cũng có những mong đợi rất khác nhau. Việc làm sao để thỏa mãn được những mong đợi đó cũng là một thách thức không nhỏ. Ngoài ra, cũng còn rất nhiều áp lực khác như: phải đúng tiến độ dự án; hay phải tối ưu chi phí khi thực hiện, … Thì đây đều là những thực tế mà các bạn team chương trình phải đối mặt. Thách thức đến từ những khủng hoảng, rủi ro. Đây là điều không mong muốn nhưng vẫn luôn có thể xảy ra khi thực hiện chương trình. Lúc này, đòi hỏi lớn nhất đối với bạn làm chương trình là sự bình tĩnh và độ linh hoạt cao trong cách xử lý để kiểm soát được khủng hoảng và không làm ảnh hưởng tới chương trình. Thách thức đến từ những xung đột nội bộ . Điều này có thể xảy ra khi đội nhóm đang làm việc với cường độ và áp lực cao, rất dễ xảy ra tình huống như tranh cãi, hoặc bộc lộ những cảm xúc tiêu cực. Lúc này, việc điều tiết các mối quan hệ rất quan trọng, ảnh hưởng không nhỏ đến sự thành công của dự án cũng như sự hài lòng chung của cả nhóm. Về cơ hội Các bạn sẽ có thể mở rộng kết nối của mình một cách đa dạng tới nhiều đối tượng khác nhau như đối tác, nhà tài trợ, cộng đồng, nhà cung cấp, … Điều này cũng mở ra những cơ hội khác như: cơ hội tham gia các chương trình đào tạo lớn, chương trình trao đổi trong nước và quốc tế,... rất giá trị mà nhiều bạn ở CHANGE từng có được. Ngoài ra, đây cũng là cơ hội để các bạn nâng cao kiến thức sâu hơn về lĩnh vực mà tổ chức đang hoạt động. Nhiều trường hợp, các bạn cũng được xem là chuyên gia trong lĩnh vực của mình . Về kỹ năng (như nêu trên), các bạn cũng sẽ “lên tay" rất nhanh một khi đảm nhiệm về chương trình. Đây là những “ vốn sự nghiệp " quan trọng mà chị nghĩ các bạn nên tích lũy càng sớm, và biến những điều đó thành hành trang giúp mình phát triển sự nghiệp nhanh hơn về sau. Có sự khác nhau nào về yêu cầu dành cho một bạn chương trình làm ở một tổ chức phi lợi nhuận so với làm về Trách nhiệm xã hội ở doanh nghiệp (CSR) hay Phát triển bền vững không? Theo chị, không có sự khác biệt quá nhiều về yêu cầu công việc về kiến thức hay kỹ năng, nếu khác, chị nghĩ nó nằm ở mặt nguồn lực. Đối với các tổ chức phi lợi nhuận, thường thì nguồn lực cũng hạn chế, nên các bạn chương trình phải biết cách tận dụng và tối ưu nguồn lực nội bộ nhiều nhất có thể. Trong khi đó, doanh nghiệp có thể có nhiều nguồn lực để triển khai hoặc thuê dịch vụ bên ngoài hỗ trợ. Thực tế, có nhiều bạn từng làm ở CHANGE và chuyển sang làm nhân viên Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR), hay Phát triển bền vững (Sustainability) ở nhiều doanh nghiệp lớn. Điều này chứng tỏ khả năng chuyển đổi lĩnh vực của một bạn làm chương trình là rất cao, vì bản chất những kiến thức, kỹ năng, mối quan hệ bạn có được trong quá trình trước đó có thể sử dụng ở nhiều môi trường khác nhau. Chính vì tính ứng dụng lớn, vô hình chung, mở ra cho bạn nhiều cơ hội việc làm hơn. Vì thế, các bạn trẻ đừng ngần ngại đầu quân cho một tổ chức phi lợi nhuận nha, các bạn sẽ học hỏi và nhận được rất nhiều cơ hội rất giá trị. Cảm ơn chị Nhi đã dành thời gian chia sẻ. Bài viết nằm trong series phỏng vấn những người thực hành trong lĩnh vực Tác động xã hội đầu tiên tại Việt Nam mang tên “ Mở đường dẫn lối " do Dear Our Community khởi xướng. ( Còn tiếp - Đâu là những bài học “xương máu” khi làm chương trình? ) Làm sao để đọc tiếp về chủ đề & trao đổi sâu hơn với chị Nhi? Cách 1 : Tiếp tục theo dõi loạt bài phỏng vấn tiếp theo trong thời gian tới về các công việc Gây quỹ và Truyền thông. Cách 2: (quan trọng lắm nè): Nhấn theo dõi Dear Our Community và tham gia cộng đồng bạn trẻ dấn thân với các công việc tạo tác động xã hội TẠI ĐÂY để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất. Chị Nhi tốt nghiệp với chuyên ngành truyền thông, tham gia và đồng hành cùng CHANGE từ những ngày đầu tổ chức mới được thành lập. Hơn chín năm làm việc tại CHANGE đã đem lại cho chị kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng, quản lý chương trình, tổ chức cộng đồng, quan hệ chính phủ, và các kỹ năng phát triển chiến lược. Ngoài công việc, chị Nhi còn là đại diện năng động của Việt Nam qua nhiều bổng ngắn hạn và chương trình trao đổi quốc tế: Đối thoại Chính sách với Chính phủ Đan Mạch (2019), Xây dựng Chiến lược Chiến dịch với Quỹ Khí hậu Châu Âu (2018), Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á YSEALI với Bộ ngoại giao Mỹ (2017), Năng lượng Chuyển bước Toàn cầu với phong trào 350.org (2013), cùng nhiều chương trình trao đổi khác trong khu vực. CHANGE là tổ chức phi lợi nhuận hoạt động tại thành phố Hồ Chí Minh, hướng đến giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách tại Việt Nam. CHANGE được thành lập năm 2013 với sứ mệnh khuyến khích, thúc đẩy việc giữ gìn và bảo tồn môi trường thông qua giáo dục, truyền thông sáng tạo nhằm thay đổi hành vi và truyền cảm hứng để cộng đồng Việt Nam cùng hành động.









